Shloka 51

Adhyāya 33: Rauhiṇeya (Balarāma) is welcomed and takes his seat to witness the gadā-engagement

Devanagari script

अद्य तेडहं रणे दर्प सर्व नाशयिता नृप । राज्याशां विपुलां राजन्‌ पाण्डवेषु च दुष्कृतम्‌,“नरेश्वर! आज रणभूमिमें मैं तेरा सारा घमंड चूर्ण कर दूँगा। राजन! तेरे मनमें राज्य पानेकी जो बड़ी भारी लालसा है, उसका तथा पाण्डवोंपर तेरे द्वारा किये जानेवाले अत्याचारोंका भी अन्त कर डालूँगा'

Transliteration

adya teḍahaṃ raṇe darpa sarva nāśayitā nṛpa | rājyāśāṃ vipulāṃ rājan pāṇḍaveṣu ca duṣkṛtam ||

Translation

નરેશ્વર! આજે રણભૂમિમાં હું તારો સર્વ દર્પ ચૂર કરી દઈશ. રાજન! રાજ્ય મેળવવાની તારી વિશાળ લાલસા તથા પાંડવો પર તું કરેલા દુષ્કર્મોનો પણ આજે અંત કરી દઈશ.

Word by Word

• अद्य: today
• अद्य: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य

• ते: of you/your
• ते: Sampradana
• Type: Pronoun
• Root: त्वद्
• Form: Genitive, Singular

• अहम्: I
• अहम्: Karta
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्
• Form: Nominative, Singular

• रणे: in battle
• रणे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: रण
• Form: Masculine, Locative, Singular

• दर्पम्: pride, arrogance
• दर्पम्: Karma
• Type: Noun
• Root: दर्प
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• सर्वम्: entire, all
• सर्वम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: सर्व
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• नाशयिता: destroyer (I will be the one who destroys)
• नाशयिता: Karta
• Type: Noun
• Root: नाशयितृ (from causative धातु: नश्/नश्यति → नाशयति)
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• नृप: O king
• Type: Noun
• Root: नृप
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• राज्याशाम्: desire for the kingdom
• राज्याशाम्: Karma
• Type: Noun
• Root: राज्याशा
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• विपुलाम्: great, abundant
• विपुलाम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: विपुल
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• राजन्: O king
• Type: Noun
• Root: राजन्
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• पाण्डवेषु: towards/among the Pandavas
• पाण्डवेषु: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: पाण्डव
• Form: Masculine, Locative, Plural

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• दुष्कृतम्: wrongdoing, evil deed
• दुष्कृतम्: Karma
• Type: Noun
• Root: दुष्कृत
• Form: Neuter, Accusative, Singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• nṛpa/rājan (the king addressed, i.e., Dhṛtarāṣṭra in the frame narrative)
• Pāṇḍavas
• raṇa (battlefield)