Shloka 19
अद्यानण्यं गमिष्यामि क्षत्रियाणां यशस्विनाम्,एतावदुकक््त्वा वचनं विरराम जनाधिप: । “भरतश्रेष्ठ) आज मैं भाइयोंसहित तुम्हारा वध करके उन यशस्वी क्षत्रियोंक ऋणसे उऋण हो जाऊँगा। बाह्लीक, द्रोण, भीष्म, महामना कर्ण, शूरवीर जयद्रथ, भगदत्त, मद्रराजशल्य, भूरिश्रवा, सुबलकुमार शकुनि तथा पुत्रों, मित्रों, सुहृदों एवं बन्धु-बान्धवोंके ऋणसे भी उऋण हो जाऊँगा।” राजा दुर्योधन इतना कहकर चुप हो गया
sañjaya uvāca | adyānanyaṃ gamiṣyāmi kṣatriyāṇāṃ yaśasvinām | etāvad uktvā vacanaṃ virarāma janādhipaḥ ||
સંજય બોલ્યા—“આજે હું તે યશસ્વી ક્ષત્રિયો પ્રત્યેનું મારું ઋણ ચૂકવી પરલોકને જઈશ.” એટલું જ કહી તે જનાધિપ મૌન થયો।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a warrior’s ethic where honor is conceived as ‘repaying debts’ to one’s peers and elders through battle, even unto death—showing how notions of obligation can harden into fatalistic resolve when detached from broader dharma.
Sañjaya reports that the king (Duryodhana) declares he will meet death that very day, imagining it as a repayment to illustrious kṣatriyas; after saying this much, he stops speaking and falls silent.