Shloka 43
शीर्यमाणा यथा दीप्ता गगनाद् वै शतह्ददा । तीन टुकड़ोंमें कटी हुई वह सुवर्णभूषित शक्ति आकाशसे गिरनेवाली चमकीली बिजलीके समान पृथ्वीपर बिखर गयी ।। ४२ $ ।। शक्ति विनिहतां दृष्टवा सौबलं च भयार्दितम्
śīryamāṇā yathā dīptā gaganād vai śatahr̥dā | trīn ṭukṛoṃ meṃ kaṭī huī sā suvarṇabhūṣitā śaktir ākāśāt patantī camkīlī vidyut-samā pṛthivyāṃ bikharaṇe lagī || śakti-vinihatāṃ dṛṣṭvā saubalaṃ ca bhayārditam ||
સંજય બોલ્યા—જેમ આકાશમાંથી પડતી દીપ્ત ઉલ્કા ફાટી ને વિખેરાઈ જાય, તેમ સુવર્ણ-ભૂષિત તે શક્તિ ત્રણ ટુકડામાં કપાઈ વીજળીની ઝલક જેવી ધરતી પર છૂટા છવાયા થઈ ગઈ. તે શક્તિ નષ્ટ થયેલી જોઈ અને સુબલપુત્ર શકુનિ ભયથી વ્યાકુળ થયો છે એમ જાણીને યોદ્ધાઓના મનમાં કઠોર નિશ્ચય થયો—યુદ્ધમાં દૈવગતિ અને કર્મફળ સામે પ્રસિદ્ધ શસ્ત્રો અને ગર્વિત યુક્તિઓ પણ ધરાશાયી થાય છે।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores impermanence and the moral weight of action in war: even splendid, gold-adorned weapons can be rendered powerless in an instant, and fear overtakes those who rely on force and cunning rather than righteous conduct. It hints that outcomes follow a larger order—karma and fate—beyond mere human calculation.
Sañjaya describes a spear (śakti) breaking into three pieces and scattering to the earth like lightning falling from the sky. On seeing the weapon destroyed, Śakuni (Saubala) becomes frightened, signaling a shift in morale amid the battle’s unfolding events.