Shloka 31

धृतराष्ट्रविलापः — Dhṛtarāṣṭra’s Lament and Inquiry (Śalya-parva, Adhyāya 2)

Devanagari script

शिखण्डिनं समासाद्य मृगेन्द्र इव जम्बुकम्‌ । द्रोणश्न ब्राह्मणो यत्र सर्वशस्त्रास्त्रपारग:

Transliteration

Śikhaṇḍinaṁ samāsādya mṛgendra iva jambukam | Droṇaś ca brāhmaṇo yatra sarvaśastrāstrapāragaḥ ||

Translation

ધૃતરાષ્ટ્ર બોલ્યા—“જ્યાં શિખંડીને સામે પામી, જેમ મૃગેન્દ્ર સિંહ જંબુક પર ઝપટે, તેમ સર્વ શસ્ત્રાસ્ત્રોમાં પારંગત બ્રાહ્મણ દ્રોણ ઊભા હતા.”

Word by Word

• शिखण्डिनम्: Shikhaṇḍin (as object)
• शिखण्डिनम्: Karma
• Type: Noun
• Root: शिखण्डिन्
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• समासाद्य: having approached/attacked
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-√सद्
• Form: ल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)

• मृगेन्द्रः: the lord of beasts (lion)
• मृगेन्द्रः: Karta
• Type: Noun
• Root: मृगेन्द्र
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• इव: like/as
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• जम्बुकम्: a jackal
• जम्बुकम्: Karma
• Type: Noun
• Root: जम्बुक
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• द्रोणः: Droṇa
• द्रोणः: Karta
• Type: Noun
• Root: द्रोण
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• ब्राह्मणः: the Brahmin
• ब्राह्मणः: Karta
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र

• सर्वशस्त्रास्त्रपारगः: one who has mastered all weapons and missiles
• Type: Adjective
• Root: सर्व-शस्त्र-अस्त्र-पारग
• Form: Masculine, Nominative, Singular

Speaker

धघतयाट्र उवाच

Characters & Entities

• Śikhaṇḍin
• Droṇa
• lion (mṛgendra)
• jackal (jambuka)