Shloka 12
धृतराष्ट्रविलापः — Dhṛtarāṣṭra’s Lament and Inquiry (Śalya-parva, Adhyāya 2)
Devanagari script
सा कृपा सा च ते प्रीति: क्व सा राजन् सुमानिता । कथं विनिहतः पार्थ: संयुगेष्वपराजित:,राजन! तुम्हारी वह कृपा, वह प्रीति और दूसरोंको सम्मान देनेकी वह वृत्ति कहाँ चली गयी? तुम तो किसीसे परास्त होनेवाले नहीं थे; फिर कुन्तीके पुत्रोंके द्वारा युद्धमें कैसे मारे गये?
Translation
રાજન! તમારી તે કૃપા, તે પ્રીતિ અને બીજાને માન આપવાની તે વૃત્તિ ક્યાં ચાલી ગઈ? તમે તો કોઈથી પરાજિત થનારા ન હતા; તો પછી કુંતીપુત્રોના હાથે યુદ્ધમાં કેવી રીતે માર્યા ગયા?
Word by Word
साthat (she/that)
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Nominative, Singular
कृपाcompassion
कृपा:
Karta
TypeNoun
Rootकृपा
FormFeminine, Nominative, Singular
साthat
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
तेyour
ते:
Sambandha
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
प्रीतिःaffection, love
प्रीतिः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रीति
FormFeminine, Nominative, Singular
क्वwhere?
क्व:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootक्व
साthat
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Nominative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
सुमानिताwell-honouring / showing due respect
सुमानिता:
Karta
TypeAdjective
Rootसु-मानित
FormFeminine, Nominative, Singular
कथम्how?
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
विनिहतःslain, killed
विनिहतः:
Karta
TypeVerb
Rootवि-नि-हन्
FormMasculine, Nominative, Singular, Past passive participle
पार्थःthe son of Pritha (Arjuna)
पार्थः:
Karta
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
संयुगेषुin battles
संयुगेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंयुग
FormMasculine, Locative, Plural
अपराजितःunconquered, undefeated
अपराजितः:
Karta
TypeAdjective
Rootअ-पराजित
FormMasculine, Nominative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
धघतयाट्र उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes