Shloka 87
Śalya-hatānantarāṇi: Madrarāja-padānugānāṃ praskandana and the Pandava counter-encirclement (शल्यहतानन्तराणि—मद्रराजपदानुगानां प्रस्कन्दनम्)
अश्वत्थामा ततो राज्ञा हताश्वं विरथीकृतम् तमपोवाह हार्दिक्यं स्वरथेन युधिष्ठिरात्
aśvatthāmā tato rājñā hatāśvaṁ virathīkṛtam | tam apovāha hārdikyaṁ svarathena yudhiṣṭhirāt ||
સંજય બોલ્યો—પછી અશ્વત્થામાએ પોતાના રથ દ્વારા, ઘોડા મારાઈ જવાથી રથવિહોણા બનેલા હાર્દિક્ય (કૃતવર્મા)ને રાજા યુધિષ્ઠિરની નજીકથી દૂર ખેંચી લીધો. યુદ્ધમાં આ સાથીધર્મ છે—અસુરક્ષિત મિત્રને બચાવી સલામત કરવો.
संजय उवाच
Educational Q&A
Even amid violent conflict, a warrior’s immediate dharma includes safeguarding comrades who are suddenly exposed—here, removing a chariotless ally from imminent danger reflects loyalty, responsibility, and practical battlefield ethics.
Kṛtavarmā (Hārdikya) has lost his horses and is effectively without a fighting chariot near Yudhiṣṭhira. Aśvatthāmā brings his own chariot and pulls him away from Yudhiṣṭhira to save him and reposition him.