Shloka 8
शल्य–युधिष्ठिरयुद्धप्रारम्भः
Commencement of the Śalya–Yudhiṣṭhira Duel
Devanagari script
तत्रापि सुमहद् युद्ध घोररूपं विशाम्पते । प्राणान् संत्यजतां युद्धे प्राणद्यूताभिदेवने,प्रजानाथ! वहाँ भी जीवनका मोह छोड़कर प्राणोंकी बाजी लगाकर खेले जानेवाले युद्धरूपी जूएमें लगे हुए समस्त सैनिकोंमें घोर संग्राम हो रहा था
Transliteration
tatrāpi sumahad yuddhaṃ ghorarūpaṃ viśāmpate | prāṇān saṃtyajatāṃ yuddhe prāṇadyūtābhidevane ||
Translation
સંજય બોલ્યો—હે પ્રજાનાથ! ત્યાં પણ અતિ વિશાળ અને ઘોર સ્વરૂપનું યુદ્ધ ધધકી ઊઠ્યું; જીવનનો મોહ ત્યજી, પ્રાણને જ દાવ પર લગાવી રમાતી યુદ્ધરૂપ જુગારમાં પ્રવેશેલા યોદ્ધાઓમાં ભયંકર સંઘર્ષ ચાલ્યો.
Word by Word
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
सुमहत्very great
सुमहत्:
TypeAdjective
Rootसुमहत्
FormNeuter, Nominative, Singular
युद्धम्battle
युद्धम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुद्ध
FormNeuter, Nominative, Singular
घोररूपम्of dreadful form
घोररूपम्:
TypeAdjective
Rootघोररूप
FormNeuter, Nominative, Singular
विशाम्पतेO lord of the people
विशाम्पते:
TypeNoun
Rootविशाम्पति
FormMasculine, Vocative, Singular
प्राणान्lives/breaths
प्राणान्:
Karma
TypeNoun
Rootप्राण
FormMasculine, Accusative, Plural
संत्यजताम्of those abandoning
संत्यजताम्:
TypeVerb
Rootसम्-त्यज्
FormShatru (present active participle), Masculine/Neuter, Genitive, Plural
युद्धेin battle
युद्धे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुद्ध
FormNeuter, Locative, Singular
प्राणद्यूताभिदेवनेin the gaming-ground of life-stake gambling (i.e., war as a dice-game for lives)
प्राणद्यूताभिदेवने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootप्राणद्यूताभिदेवन
FormNeuter, Locative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaD
Dhṛtarāṣṭra (implied by viśāmpate)B
battlefield (metaphorical gaming arena)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes