Shloka 96
Sauptika Parva, Adhyaya 8 — Dhṛṣṭadyumna-vadha and the Camp’s Nocturnal Rout
अद्वारेणाभ्यवस्कन्द्र विहाय भयमात्मन: । ऐसा कहकर द्रोणकुमार पाण्डवोंके विशाल शिविरमें बिना दरवाजेके ही कूदकर घुस गया। उसने अपने जीवनका भय छोड़ दिया था,मुक्ता: पर्यपतन् राजन् मृद्नन्त: शिबिरे जनम् | राजन! मारे जानेवाले योद्धाओंका आर्तनाद सुनकर हाथी और घोड़े भयसे थर्रा उठे और बन्धनमुक्त हो शिविरमें रहनेवाले लोगोंको रौंदते हुए चारों ओर दौड़ लगाने लगे ।। ९५ “| तैस्तत्र परिधावद्धिश्चवरणोदीरितं रज:
advāreṇābhyavaskandya vihāya bhayam ātmanaḥ | muktāḥ paryapatan rājan mṛdnantaḥ śibire janam |
સંજય બોલ્યો—દ્વાર વિનાના સ્થાનેથી કૂદી, પોતાના પ્રાણનો ભય ત્યજી દ્રોણપુત્ર પાંડવોના વિશાળ શિબિરમાં પ્રવેશ્યો. ત્યારબાદ, રાજન, મારાતા યોદ્ધાઓના આર્તનાદ સાંભળી હાથી અને ઘોડા ભયથી કંપી ઊઠ્યા; બંધન તોડી શિબિરમાં રહેલા લોકોને કચડતા સર્વ દિશામાં ઉન્મત્ત રીતે દોડવા લાગ્યા.
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the ethical fallout of unchecked violence: when killing begins in a vulnerable setting (a sleeping camp), fear spreads beyond the intended targets, and even animals become instruments of indiscriminate suffering. It underscores how adharma in warfare multiplies harm and erodes restraint.
Aśvatthāmā (Droṇa’s son) infiltrates the Pāṇḍava camp by jumping in through an ungated spot, abandoning concern for his own safety. As slaughter and cries erupt, elephants and horses break loose and stampede through the camp, trampling people while running in confusion.