Shloka 9
Aśvatthāmā’s Buddhi-Doctrine and Nocturnal Incursion Resolve (अश्वत्थाम्नः बुद्धिविचारः सौप्तिकसंकल्पश्च)
यथा हि वैद्य: कुशलो ज्ञात्वा व्याधिं यथाविधि । भैषज्यं कुरुते योगात् प्रशमार्थमिति प्रभो
yathā hi vaidyaḥ kuśalo jñātvā vyādhiṁ yathāvidhi | bhaiṣajyaṁ kurute yogāt praśamārtham iti prabho ||
પ્રભો! જેમ કુશળ વૈદ્ય વિધિપૂર્વક રોગ જાણી શમન માટે યોગ્ય ઔષધ યુક્તિપૂર્વક આપે છે, તેમ મનુષ્યો પણ કાર્યસિદ્ધિ માટે પોતાની પ્રજ્ઞાથી વિચાર કરીને નિશ્ચયાત્મક બુદ્ધિનો આશ્રય લે છે.
संजय उवाच
Educational Q&A
Sound action depends on proper diagnosis and appropriate means: like a physician who first understands the disease and then applies the suitable remedy for relief, a wise person deliberates and adopts a firm, reasoned resolve; nevertheless, such well-considered decisions may still attract criticism from others.
In Sañjaya’s narration, an analogy is introduced to frame human decision-making: the verse compares strategic or practical resolve to medical treatment—emphasizing method, discernment, and purpose—while noting that onlookers may disparage the chosen course even when it is grounded in reason.