Shloka 4
Yudhiṣṭhira’s Lament and Kṛṣṇa’s Rudra-Cosmogony Explanation (सौप्तिक पर्व, अध्याय १७)
Devanagari script
यस्य द्रोणो महेष्वासो न प्रादादाहवे मुखम् । निजषघ्ने रथिनां श्रेष्ठ धृष्टद्युम्न॑ कथं नु सः,“महाथनुर्धर द्रोणाचार्य युद्धमें जिसके सामने मुँह नहीं दिखाते थे, उसी रथियोंमें श्रेष्ठ धष्टद्युम्नको अश्वत्थामाने कैसे मार डाला?
Transliteration
yasya droṇo maheṣvāso na prādād āhave mukham | nija-ghne rathināṁ śreṣṭha dhṛṣṭadyumnaṁ kathaṁ nu saḥ ||
Translation
જેનાં સામે મહાધનુર્ધર દ્રોણાચાર્ય પણ યુદ્ધમાં મુખ ન બતાવતા, તે રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ ધૃષ્ટદ્યુમ્નને તેણે કેવી રીતે મારી નાખ્યો?
Word by Word
यस्यof whom/whose
यस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Genitive, Singular
द्रोणःDrona
द्रोणः:
Karta
TypeNoun
Rootद्रोण
FormMasculine, Nominative, Singular
महेष्वासःgreat archer
महेष्वासः:
Visheshana
TypeAdjective
Rootमहेष्वास
FormMasculine, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
प्रादात्gave/turned (his) face (i.e., showed his front)
प्रादात्:
TypeVerb
Rootदा (प्र-दा)
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular, Parasmaipada
आहवेin battle
आहवे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआहव
FormMasculine, Locative, Singular
मुखम्face/front
मुखम्:
Karma
TypeNoun
Rootमुख
FormNeuter, Accusative, Singular
निजघ्नेslew/killed
निजघ्ने:
TypeVerb
Rootहन् (नि-हन्)
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
रथिनाम्of chariot-warriors
रथिनाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootरथिन्
FormMasculine, Genitive, Plural
श्रेष्ठम्the best
श्रेष्ठम्:
Karma-Visheshana
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ
FormMasculine, Accusative, Singular
धृष्टद्युम्नम्Dhrishtadyumna
धृष्टद्युम्नम्:
Karma
TypeProperNoun
Rootधृष्टद्युम्न
FormMasculine, Accusative, Singular
कथम्how
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
नुindeed/then (emphatic particle)
नु:
TypeIndeclinable
Rootनु
सःhe (Ashvatthaman)
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaD
Droṇa (Droṇācārya)D
DhṛṣṭadyumnaA
Aśvatthāman (implied)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes