Shloka 20
अध्याय १ — न्यग्रोधवनोपवेशनम् तथा द्रौणिनिश्चयः
Night at the Banyan and Drauṇi’s Resolve
नानातोयै: समाकीर्ण नानापुष्पोपशोभितम् । पद्मिनीशतसंछन्नं नीलोत्पलसमायुतम्,उसमें जहाँ-तहाँ अनेक प्रकारके जलाशय थे, भाँति-भाँतिके पुष्प उस वनकी शोभा बढ़ा रहे थे, शत-शत रक्तकमल और असंख्य नीलकमल वहाँके जलाशयोंमें सब ओर छा रहे थे
nānātoyaiḥ samākīrṇaṃ nānāpuṣpopaśobhitam | padminīśatasaṃchannaṃ nīlotpalasamāyutam ||
તે વન અનેક પ્રકારના જળાશયોથી સર્વત્ર ભરેલું અને વિવિધ પુષ્પોથી શોભિત હતું. તેના સરોવરો પર શત-શત પદ્મિનીઓ છવાઈ હતી; રક્તકમળો અને અસંખ્ય નીલોત્પલો ચોતરફ ઘનઘોર રીતે ફેલાયેલા હતા.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse offers no direct injunction; its ethical force lies in contrast—peaceful, life-filled nature is depicted immediately before/around acts born of rage and adharma, sharpening the reader’s awareness of how violence desecrates a world that is intrinsically beautiful and ordered.
Sañjaya is painting a vivid setting: a region with many water-bodies and abundant blossoms, where lotus-ponds are covered with lotuses and blue water-lilies. This descriptive passage prepares the atmosphere for the events of the Sauptika episode.