Shloka 81

Sabhā Parva, Adhyāya 68 — Pāṇḍavānāṃ Vanavāsa-prasthānaḥ; Duḥśāsana-nindā; Pāṇḍava-pratijñāḥ

Devanagari script

हृतस्वस्य हि यद्‌ दुःखं हतपुत्रस्य चैव यत्‌ । ऋणिन: प्रति यच्चैव स्वार्थाद्‌ भ्रष्टस्य चैव यत्‌

Transliteration

hṛtasvasya hi yad duḥkhaṃ hataputrasya caiva yat | ṛṇinaḥ prati yac caiva svārthād bhraṣṭasya caiva yat ||

Translation

કાશ્યપે કહ્યું—જેનુ સર્વસ્વ હરણ થયું હોય તેનું દુઃખ, જેના પુત્રનો વધ થયો હોય તેનો શોક, ઋણદાતાઓ સામે પડતાં થતો ક્લેશ, અને પોતાના ન્યાયસંગત સ્વાર્થ-પ્રયોજનથી ભ્રષ્ટ થયેલા મનુષ્યની વ્યથા—આ બધાં જ ઘોર અને ભસ્મ કરી નાખે એવા દુઃખો છે.

Word by Word

हृतस्वस्यof one whose wealth has been taken

हिindeed/for

यत्which/that (what)

दुःखम्sorrow, pain

हतपुत्रस्यof one whose son is slain

चand

एवjust/indeed

यत्which/that (what)

ऋणिनःof a debtor

प्रतिtowards/with regard to

यत्which/that (what)

चand

एवjust/indeed

स्वार्थात्from one's own purpose/interest

भ्रष्टस्यof one who has fallen away/been deprived

चand

एवjust/indeed

यत्which/that (what)

Speaker

कश्यप उवाच

Characters & Entities

क

कश्यप (Kāśyapa)

प

पुत्र (son)

ऋ

ऋणिन् (debtor)

ऋ

ऋण (debt/credit)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes