Shloka 89
Nāradasya Rājadharma-praśnāḥ
Nārada’s Examination of Royal Ethics
कच्चिद् दण्ड्येषु यमवत्पूज्येषु च विशाम्पते । परीक्ष्य वर्तसे सम्यगप्रियेषु प्रियेषु च,महाराज! क्या तुम दण्डनीय अपराधियोंके प्रति यमराज और पूजनीय पुरुषोंके प्रति धर्मराजका-सा बर्ताव करते हो? प्रिय एवं अप्रिय व्यक्तियोंकी भलीभाँति परीक्षा करके ही व्यवहार करते हो न?
kaccid daṇḍyeṣu yamavat pūjyeṣu ca viśāmpate | parīkṣya vartase samyak apriyeṣu priyeṣu ca ||
નારદ બોલ્યા—હે પ્રજાપતિ રાજન! દંડનીય અપરાધીઓ પ્રત્યે શું તું યમરાજ સમાન અને પૂજનીય પુરુષો પ્રત્યે ધર્મરાજ સમાન વર્તે છે? તેમજ પ્રિય અને અપ્રિય—બન્ને પ્રત્યે યોગ્ય પરીક્ષા કરીને જ સમ્યક વ્યવહાર કરે છે ને?
नारद उवाच
Educational Q&A
A ruler must be impartial: punish the punishable with Yama-like firmness, honor the worthy with Dharmarāja-like righteousness, and act only after careful examination—without bias toward favorites or against disliked persons.
Nārada addresses the king with a series of ‘kaccit’ questions typical of counsel literature, probing whether the king’s administration of justice and distribution of honor are grounded in dharma rather than personal likes and dislikes.