Shloka 14
Adhyāya 45 — Duryodhana’s Distress, Śakuni’s Counsel, and the Summons for Dyūta
इमं॑ त्वस्य न शक्ष्यामि क्षन्तुमद्य व्यतिक्रमम् । अवलेपाद् वधाहईस्य समग्रे राजमण्डले,“परंतु आज इसने अहंकारवश समस्त राजाओंके सामने मेरे साथ जो दुर्व्यवहार किया है, उसे मैं कभी क्षमा न कर सकूँगा
imaṁ tv asya na śakṣyāmi kṣantum adya vyatikramam | avalepād vadhārhasya samagre rājamaṇḍale ||
વૈશમ્પાયન બોલ્યા— “આજે હું તેની આ વ્યતિક્રમને ક્ષમા કરી શકતો નથી. અહંકારવશ, સમગ્ર રાજમંડળની સામે, તેણે મારી સાથે જે ઉદ્ધત વર્તન કર્યું છે—તે વધયોગ્ય છે.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Public humiliation driven by arrogance (avalepa) is presented as a grave ethical breach (vyatikrama) that disrupts social and royal order; the verse highlights the tension between forgiveness (kṣamā) and the demand for justice or punishment when honor is violated before the community.
In the midst of the royal assembly (rājamaṇḍala), a person has committed an unforgivable affront. The speaker declares that the offense cannot be pardoned and characterizes the offender as deserving death because the misconduct was done arrogantly and publicly.