Shloka 31
Śakuni–Duryodhana-saṃvāda: Dyūta-yojanā (Śakuni and Duryodhana on Planning the Dice-Game)
Devanagari script
इच्छत: सा हि सिंहस्य भीष्म जीवत्यसंशयम् | तद्वत् त्वमप्यधर्मिष्ठ सदा वाच: प्रभाषसे,निःसंदेह सिंहकी इच्छासे ही वह अबतक जी रही है। पापी भीष्म! इसी प्रकार तुम भी सदा बढ़-बढ़कर बातें करते हो
Transliteration
icchataḥ sā hi siṁhasya bhīṣma jīvati asaṁśayam | tadvat tvam apy adharmiṣṭha sadā vācaḥ prabhāṣase ||
Translation
હે ભીષ્મ! નિઃસંદેહ તે સિંહની ઇચ્છાથી જ હજી જીવતી છે; એ જ રીતે, હે અધર્મિષ્ઠ, તું પણ સદા અહંકારભર્યા મોટા મોટા વચનો બોલ્યા કરે છે.
Word by Word
इच्छतःof (one) desiring
इच्छतः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootइच्छत् (इष्/इच्छ् धातु-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त)
FormMasculine, Genitive, Singular
साshe
सा:
Karta
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम)
FormFeminine, Nominative, Singular
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
सिंहस्यof the lion
सिंहस्य:
Sampradana
TypeNoun
Rootसिंह
FormMasculine, Genitive, Singular
भीष्मO Bhishma
भीष्म:
TypeNoun
Rootभीष्म (व्यक्तिनाम)
FormMasculine, Vocative, Singular
जीवतिlives/is alive
जीवति:
TypeVerb
Rootजीव्
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada
असंशयम्undoubtedly
असंशयम्:
TypeIndeclinable
Rootअसंशय (नञ्-पूर्वक विशेषण)
तद्वत्likewise/in that manner
तद्वत्:
TypeIndeclinable
Rootतद्वत्
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुष्मद्
FormNominative, Singular
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
अधर्मिष्ठO most unrighteous
अधर्मिष्ठ:
TypeAdjective
Rootअधर्मिष्ठ (अधर्म + इष्ठ, विशेषण)
FormMasculine, Vocative, Singular
सदाalways
सदा:
TypeIndeclinable
Rootसदा
वाचःwords/speeches
वाचः:
Karma
TypeNoun
Rootवाच्
FormFeminine, Accusative, Plural
प्रभाषसेyou speak/utter
प्रभाषसे:
TypeVerb
Rootप्र-भाष्
FormPresent, 2nd, Singular, Atmanepada
Speaker
शिशुपाल उवाच
Characters & Entities
Ś
ŚiśupālaB
BhīṣmaL
lion (siṁha)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes