Shloka 9
मायासभायां दुर्योधनस्य अवमान-प्रसङ्गः
Duryodhana’s Humiliation in the Hall of Māyā
अन्तर्भूतं ततो भूतमुवाचेद॑ं पुनर्वच: । यस्योत्सड़े गृहीतस्य भुजावभ्यधिकावुभौ,निमज्जिष्यति यं दृष्टवा सो<स्य मृत्युर्भविष्यति । तब पुनः उसी अदृश्य भूतने यह उत्तर दिया--'जिसके द्वारा गोदमें लिये जानेपर पाँच सिरवाले दो सर्पोकी भाँति इसकी पाँचों अँगुलियोंसे युक्त दो अधिक भुजाएँ पृथ्वीपर गिर जायँगी और जिसे देखकर इस बालकका ललाटवर्ती तीसरा नेत्र भी ललाटमें लीन हो जायगा, वही इसकी मृत्युमें निमित्त बनेगा”
antarbhūtaṃ tato bhūtam uvācedaṃ punarvacaḥ | yasyotsaṅge gṛhītasya bhujāv abhyadhikāv ubhau, nimajjiṣyati yaṃ dṛṣṭvā so 'sya mṛtyur bhaviṣyati |
ત્યારે અંદર સ્થિત તે અદૃશ્ય ભૂતે ફરી કહ્યું— “જેનાં ખોળામાં આ બાળકને લેવાશે, ત્યારે તેની બે વધારાની ભુજાઓ—પાંચ ફણાવાળા બે સર્પ જેવી, પાંચ આંગળીઓથી યુક્ત—પૃથ્વી પર પડતાં જ ધસી ને લય પામશે. અને જેને જોઈને આ થાય, એ જ તેની મૃત્યુનું કારણ બનશે.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the Mahābhārata theme that extraordinary power and ominous signs are morally charged: a prophecy links a physical anomaly to a destined ethical consequence—death—suggesting that fate operates through identifiable causes and conditions rather than randomness.
Bhīṣma reports that an unseen being delivers a prophecy about a child born with extra arms: when the child is placed on a particular person’s lap, the extra arms will vanish, and that very person—identified by this sign—will later become the instrument of the child’s death.