Shloka 31
Adhyāya 31: Rājasūya-samāgama — The Gathering of Kings and the Ordering of Hospitality
ततो ब्राह्मणरूपेण रममाणो यदृच्छया । चकमे तां वरारोहां कन्यामुत्पललोचनाम् । तं॑ तु राजा यथाशास्त्रमशासदू धार्मिकस्तदा,तदनन्तर एक दिन ब्राह्मणका रूप धारण करके इच्छानुसार घूमते हुए अग्निदेव उस सर्वांगसुन्दरी कमल-नयनी कन्याके पास आये और उसके प्रति कामभाव प्रकट करने लगे। धर्मात्मा राजा नीलने शास्त्रके अनुसार उस ब्राह्मणपर शासन किया इति श्रीमहाभारते सभापर्वणि दिग्विजयपर्वणि सहदेवदक्षिणदिग्विजये एकत्रिंशो5ध्याय:
tato brāhmaṇarūpeṇa ramamāṇo yadṛcchayā | cakame tāṁ varārohāṁ kanyām utpalalocanām || taṁ tu rājā yathāśāstram aśāsad dhārmikas tadā ||
ત્યારે બ્રાહ્મણનું રૂપ ધારણ કરીને મનગમતું ફરતા હવ્યવાહન અગ્નિદેવ તે કમળનેત્રા, સુલલિત અંગવાળી કન્યાથી મોહીત થયા અને તેના પ્રત્યે કામભાવ વ્યક્ત કરવા લાગ્યા. ત્યારે ધર્માત્મા રાજા નીલે શાસ્ત્રવિધિ અનુસાર તે બ્રાહ્મણને શાસન કરીને મર્યાદાનું રક્ષણ કર્યું.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even when the offender appears to be a brāhmaṇa, a dhārmika king must uphold śāstric law impartially—restraining misconduct and protecting the vulnerable, especially a young woman, thereby preserving dharma and public order.
Agni, disguised as a brāhmaṇa, approaches a lotus-eyed maiden with desire. King Nīla responds as a righteous ruler by disciplining the apparent brāhmaṇa according to legal and ethical norms.