Shloka 23
Samrāt-Lakṣaṇa and the Counsel to Check Jarāsandha (सम्राट्-लक्षणं जरासन्ध-प्रतिबाधा-परामर्शः)
Devanagari script
प्रियाण्याचरत: प्रह्वदान् सदा सम्बन्धिनस्तत: । भजतो न भजत्यस्मानप्रियेषु व्यवस्थित:,हम सदा उनका प्रिय करते रहते हैं, उनके प्रति नम्रता दिखाते हैं और उनके सगे- सम्बन्धी हैं; तो भी वे हम-जैसे अपने भक्तोंको तो नहीं अपनाते हैं और हमारे शत्रुओंसे मिलते-जुलते हैं
Translation
અમે સદા તેમના પ્રિય કાર્યો કરીએ છીએ, તેમની સામે નમ્ર રહીએ છીએ અને સંબંધીઓ પણ છીએ; તો પણ તેઓ અમારાં જેવા ભક્તોને સ્વીકારતા નથી અને અપ્રિયોમાં—અર્થાત્ અમારા શત્રુઓમાં—જ સ્થિર રહે છે.
Word by Word
प्रियाणिpleasant things / what is dear
प्रियाणि:
Karma
TypeNoun
Rootप्रिय
FormNeuter, Accusative, Plural
आचरतः(they) two practice / do
आचरतः:
Karta
TypeVerb
Rootआ-चर्
FormPresent, Third, Dual
प्रह्वदान्humble (ones)
प्रह्वदान्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्रह्वद्
FormMasculine, Accusative, Plural
सदाalways
सदा:
TypeIndeclinable
Rootसदा
सम्बन्धिनःkinsmen / relations
सम्बन्धिनः:
Karta
TypeNoun
Rootसम्बन्धिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
ततःtherefore / then
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
भजतः(they) two associate with / serve
भजतः:
Karta
TypeVerb
Rootभज्
FormPresent, Third, Dual
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
भजति(he) associates with / favors
भजति:
TypeVerb
Rootभज्
FormPresent, Third, Singular
अस्मान्us
अस्मान्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Accusative, Plural
अप्रियेषुamong the unfriendly / in (those) not dear
अप्रियेषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootअप्रिय
FormMasculine/Neuter, Locative, Plural
व्यवस्थितःstanding / aligned / settled
व्यवस्थितः:
Karta
TypeAdjective
Rootवि-अव-स्था (व्यवस्था) + क्त
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
श्रीकृष्ण उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes