Shloka 21
Pitāmaha-sabhā-varṇana & Hariścandra-māhātmya
Description of Brahmā’s Assembly and the Eminence of Hariścandra
Devanagari script
शब्दस्पर्शों तथा रूप॑ रसो गन्धश्ष भारत । प्रकृतिश्न विकारश्न यच्चान्यत् कारणं भुव:,अथर्वांगिरस, सूर्यकिरणोंका पान करनेवाले बालखिल्य, मन, अन्तरिक्ष, विद्या, वायु, तेज, जल, पृथ्वी, शब्द, स्पर्श, रूप, रस, गन्ध, प्रकृति, विकृति तथा पृथ्वीकी रचनाके जो अन्य कारण हैं, इन सबके अभिमानी देवता,
Transliteration
śabda-sparśau tathā rūpaṁ raso gandhaś ca bhārata | prakṛtiś ca vikāraś ca yac cānyat kāraṇaṁ bhuvaḥ ||
Translation
હે ભારત! શબ્દ, સ્પર્શ, રૂપ, રસ અને ગંધ; તેમજ પ્રકૃતિ અને વિકાર, અને જગતની રચનાના જે અન્ય કારણો છે—આ બધાંના પણ પોતાના-પોતાના અધિષ્ઠાતા દેવતા છે।
Word by Word
शब्दःsound
शब्दः:
Karta
TypeNoun
Rootशब्द
FormMasculine, Nominative, Singular
स्पर्शःtouch
स्पर्शः:
Karta
TypeNoun
Rootस्पर्श
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाand, likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
रूपम्form
रूपम्:
Karta
TypeNoun
Rootरूप
FormNeuter, Nominative, Singular
रसःtaste
रसः:
Karta
TypeNoun
Rootरस
FormMasculine, Nominative, Singular
गन्धःsmell
गन्धः:
Karta
TypeNoun
Rootगन्ध
FormMasculine, Nominative, Singular
भारतO Bharata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
प्रकृतिःnature, primal matter
प्रकृतिः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रकृति
FormFeminine, Nominative, Singular
विकारःmodification, change
विकारः:
Karta
TypeNoun
Rootविकार
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
यत्whatever (that which)
यत्:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अन्यत्other
अन्यत्:
Karta
TypeAdjective
Rootअन्य
FormNeuter, Nominative, Singular
कारणम्cause
कारणम्:
Karta
TypeNoun
Rootकारण
FormNeuter, Nominative, Singular
भुवःof the earth/world
भुवः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभू
FormFeminine, Genitive, Singular
Speaker
नारद उवाच
Characters & Entities
N
NāradaB
BhārataVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes