Shloka 12
एता: सहस्नशश्चान्या नृत्यगीतविशारदा: । उपतिष्ठन्ति धनदं गन्धर्वाप्सरसां गणा:,मिश्रकेशी, रम्भा, चित्रसेना, शुचिस्मिता, चारनेत्रा, घृताची, मेनका, पुंजिकस्थला, विश्वाची, सहजन्या, प्रम्लोचा, उर्वशी, इरा, वर्गा, सौरभेयी, समीची, बुदुबुदा तथा लता आदि नृत्य और गीतमें कुशल सहस््रों अप्सराओं और गन्धर्वोके गण कुबेरकी सेवामें उपस्थित होते हैं
etāḥ sahasraśaś cānyā nṛtyagītaviśāradāḥ | upatiṣṭhanti dhanadaṃ gandharvāpsarasāṃ gaṇāḥ—miśrakeśī, rambhā, citrasenā, śucismitā, cāranetrā, ghṛtācī, menakā, puñjikāsthalā, viśvācī, sahajanyā, pramlocā, urvaśī, irā, vargā, saurabheyī, samīcī, budubudā tathā latā ||
નારદે કહ્યું—આ સિવાય નૃત્ય-ગીતમાં નિપુણ અન્ય હજારો ગંધર્વ-અપ્સરાઓના ગણ ધનદ (કુબેર)ની સેવામાં હાજર રહે છે; જેમ કે મિશ્રકેશી, રંભા, ચિત્રસેના, શુચિસ્મિતા, ચારુનેત્રા, ઘૃતાચી, મેનકા, પુઞ્જિકસ્થલા, વિશ્વાચી, સહજન્યા, પ્રમ્લોચા, ઉર્વશી, ઇરા, વર્ગા, સૌરભેયી, સમીચી, બુદબુદા અને લતા. આ દૃશ્ય કુબેરની સમૃદ્ધ સત્તા અને દિવ્ય લોકવ્યવસ્થામાં નિર્ધારિત સેવાક્રમને પ્રગટ કરે છે.
नारद उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the cosmic hierarchy in which even radiant celestial beings function within disciplined service. Prosperity and splendor (Kubera’s court) are shown as ordered and regulated, implying that power and wealth are sustained by proper roles, duty, and harmonious cooperation rather than mere display.
Nārada continues his description of Kubera (Dhanada) and his retinue, stating that thousands of Apsarases and Gandharvas—renowned for dance and music—stand in attendance, and he lists prominent names among them to convey the magnificence of Kubera’s celestial court.