Shloka 41

Devanagari script

विना किरीटं शुशुभे स पार्थ: श्यामो युवा नील इवोच्चशूड्र: । ततः समुद्ग्रथ्य सितेन वाससा स्वमूर्थजानव्यथितस्तदार्जुन: | विभासित: सूर्यमरीचिना दृढं शिरोगतेनोदयपर्वतो यथा

Transliteration

vinā kirīṭaṁ śuśubhe sa pārthaḥ śyāmo yuvā nīla ivoccacūḍraḥ | tataḥ samudgrathya sitena vāsasā svamūrdhajān vyathitas tadārjunaḥ | vibhāsitaḥ sūryamarīcinā dṛḍhaṁ śirogatenodayaparvato yathā ||

Translation

સંજય બોલ્યા—મુકુટ વિના પણ તે શ્યામવર્ણ, નવયુવક પાર્થ ઊંચા નીલશિખરવાળા પર્વત સમો શોભી ઉઠ્યો. પછી પોતાના શિરોભૂષણના વિયોગથી વ્યથિત અર્જુને શ્વેત વસ્ત્રથી વાળ બાંધી યુદ્ધ માટે અડગ ઊભો રહ્યો. માથા પર પડતી સૂર્યકિરણોથી તે દૃઢ તેજે ઝળહળ્યો—જેમ પ્રભાતે ઉદયપર્વતનું શિખર પ્રકાશ પકડી લે છે તેમ।

Word by Word

विनाwithout

किरीटम्crown/diadem

शुशुभेshone, looked splendid

सःhe

पार्थःson of Pritha (Arjuna)

श्यामःdark-complexioned

युवाyoung

नीलःblue/dark

इवlike, as if

उच्चशूड्रःa lofty-crested one (lit. high-topknot/crest)

ततःthen, thereafter

समुद्ग्रथ्यhaving tied up/fastened together

सितेनwith a white

वाससाcloth/garment

स्वमूर्धजान्his head-hairs

व्यथितःdistressed, pained

तदाat that time

अर्जुनःArjuna

विभासितःilluminated, made to shine

सूर्यमरीचिनाby a sun-ray

दृढम्firmly, strongly

शिरोगतेनby that which had reached the head / being on the head

उदयपर्वतःthe rising-mountain (eastern mountain)

यथाas, just as

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

Arjuna (Pārtha)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes