Shloka 29
अग्नि और सूर्यके समान तेजस्वी वह अत्यन्त भयंकर बाण कर्णकी भुजाओंसे प्रेरित हो उसके धनुष और प्रत्यंचासे छूटकर आकाशमें जाते ही प्रज्वलित हो उठा ।। त॑ प्रेक्ष्य दीप्तं युधि माधवस्तु त्वरान्वितं सत्वरयैव लीलया । पदा विनिष्थिष्य रथोत्तमं स प्रावेशयत् पृथिवीं किंचिदेव,उस प्रज्वलित बाणको बड़े वेगसे आते देख भगवान् श्रीकृष्णने युद्धस्थलमें खेल-सा करते हुए अपने उत्तम रथको तुरंत ही पैरसे दबाकर उसके पहियोंका कुछ भाग पृथ्वीमें धँसा दिया। साथ ही सोनेके साज-बाजसे ढके हुए चन्द्रमाकी किरणोंके समान श्वेतवर्णवाले उनके घोड़े भी धरतीपर घुटने टेककर झुक गये। उस समय आकाशमें सब ओर महान् कोलाहल गूँज उठा। भगवान् मधुसूदनकी स्तुति-प्रशंसाके लिये कहे गये दिव्य वचन सहसा सुनायी देने लगे। श्रीमधुसूदनके प्रयत्नसे उस रथके धरतीमें धँस जानेपर भगवान्के ऊपर दिव्यपुष्पोंकी वर्षा होने लगी और दिव्य सिंहनाद भी प्रकट होने लगे
sañjaya uvāca | agni-sūrya-samāna-tejasvī sa atyanta-bhayaṅkaraḥ bāṇaḥ karṇa-bāhubhyāṃ preritaḥ tasya dhanuḥ-pratyancābhyāṃ muktvā ākāśaṃ gata eva prajvalito ’bhavat || taṃ prekṣya dīptaṃ yudhi mādhavas tu tvarānvitaṃ satvarayāiva līlayā | padā viniṣṭhya rathottamaṃ sa prāveśayat pṛthivīṃ kiñcid eva ||
સંજય બોલ્યા— અગ્નિ અને સૂર્ય સમાન તેજસ્વી તે અત્યંત ભયંકર બાણ કર્ણની પ્રબળ ભુજાઓથી પ્રેરિત થઈ ધનુષ્ય અને પ્રત્યંચાથી છૂટતાં જ આકાશમાં જઈ પ્રજ્વલિત થઈ ઊઠ્યો. તે જ્વલંત શસ્ત્ર મહાવેગે ધસી આવતું જોઈ માધવ શ્રીકૃષ્ણે રણભૂમિમાં જાણે રમતમાં હોય તેમ પગથી ઉત્તમ રથ દબાવ્યો અને ચક્રનો થોડો ભાગ ધરતીમાં થોડોક ધસી ગયો. સોનાના સજાવટથી શોભિત, ચંદ્રકિરણ સમાન શ્વેત અશ્વો પણ ધરતી પર ઘૂંટણ ટેકી નમ્યા. ત્યારે આકાશમાં સર્વત્ર મહાકોલાહલ ગુંજ્યો; મધુસૂદનની સ્તુતિના દિવ્ય વચનો અચાનક સંભળાયા. રથ પ્રભુના પ્રયત્નથી ધરતીમાં ધસતાં જ તેમના પર દિવ્ય પુષ્પવર્ષા થઈ અને દિવ્ય સિંહનાદ પ્રગટ થયા.
संजय उवाच
Educational Q&A
Even amid violent conflict, dharma expresses itself as alert protection and measured action: Kṛṣṇa’s calm, timely intervention preserves life without panic, showing mastery (līlā) and responsibility toward one’s duty and companions.
Karṇa releases a blazing, terrifying arrow. Kṛṣṇa, seeing it rush in, presses the chariot down so it sinks slightly into the earth, thereby averting the missile’s full effect. The heavens respond with acclamation—divine praise, flower showers, and lion-roars—signaling approval of Kṛṣṇa’s protective act.