Shloka 1
इस प्रकार श्रीमह्याभारत कर्णपर्वमें कर्ण और अजुनिका द्वैरथयुद्धविषयक नवासीवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ ८९ ॥ (दाक्षिणात्य अधिक पाठके ५३ लोक मिलाकर कुल १०२३ श्लोक हैं।) #१०3८६>> श्जु #+ नवतितमो< ध्याय: अर्जुन और कर्णका घोर युद्ध, भगवान् श्रीकृष्णके द्वारा अर्जुनकी सर्पमुख बाणसे रक्षा तथा कर्णका अपना पहिया पृथ्वीमें फँस जानेपर अर्जुनसे बाण न चलानेके लिये अनुरोध करना संजय उवाच ततः प्रयाता: शरपातमात्र- मवस्थिता: कुरवो भिन्नसेना: । विद्युत्प्रकाशं ददृशु: समन्ताद् धंनजयास्त्रं समुदीर्यमाणम्
sañjaya uvāca | tataḥ prayātāḥ śarapātamātram avasthitāḥ kuravo bhinnasenāḥ | vidyutprakāśaṃ dadṛśuḥ samantād dhanañjayāstraṃ samudīryamāṇam ||
સંજય બોલ્યા—ત્યારે ભંગાયેલી સેનાવાળા કૌરવો પાછા હટી ગયા અને ધનુષ્યથી છોડાયેલ બાણ જેટલી દૂરી સુધી જ જઈને ઊભા રહ્યા. ત્યાંથી તેમણે ચારે તરફ વીજળી સમાન પ્રકાશ આપતું ધનંજયનું અસ્ત્ર ઉદ્ગીરિત થતું જોયું.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the psychological and ethical dimension of warfare: extraordinary force (Arjuna’s astra) can decisively shift morale and formations, reminding readers that victory is not only physical but also mental—yet such power raises the dharmic question of proportionality and restraint amid mass suffering.
After being struck and disordered, the Kaurava troops withdraw and stop at an arrow-shot distance. They witness, from all directions, a lightning-like brilliance as Arjuna (Dhanañjaya) sets a powerful weapon in motion, signaling an escalation in the battle’s intensity.