Shloka 48
अध्याय ९ — कर्णस्य प्रहारः, योधयुग्मनियोजनम्, शैनेय-कैकेययोर्युद्धविन्यासः
Devanagari script
कृपया विरथं कृत्वा नाहनद् धर्मचिन्तया । यश्न मायासहस््राणि विकुर्वाणं जयैषिणम्
Transliteration
kṛpayā virathaṃ kṛtvā nāhanad dharmacintayā | yaś ca māyāsahasrāṇi vikurvāṇaṃ jayaiṣiṇam ||
Translation
વૈશંપાયન બોલ્યા—કૃપાથી તેને વિરથ કરીને પણ, ધર્મનો વિચાર કરીને તેણે પ્રહાર ન કર્યો. અને બીજો વિજયલાલસામાં હજારો માયા-યુક્તિઓ રચતો હતો છતાં, તેણે સંયમ રાખ્યો।
Word by Word
कृपयाout of compassion / with pity
कृपया:
Karana
TypeNoun
Rootकृपा
FormFeminine, Instrumental, Singular
विरथम्chariotless
विरथम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविरथ
FormMasculine, Accusative, Singular
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
TypeVerb
Rootकृ
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral here), Non-finite
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अहनत्struck / killed
अहनत्:
TypeVerb
Rootहन्
FormImperfect (लङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada
धर्मचिन्तयाwith thought of dharma / from scruple of righteousness
धर्मचिन्तया:
Karana
TypeNoun
Rootधर्मचिन्ता
FormFeminine, Instrumental, Singular
यशःfame, glory
यशः:
Karma
TypeNoun
Rootयशस्
FormNeuter, Accusative, Singular
मायासहस्राणिthousands of illusions/stratagems
मायासहस्राणि:
Karma
TypeNoun
Rootमायासहस्र
FormNeuter, Accusative, Plural
विकुर्वाणम्performing / displaying / producing
विकुर्वाणम्:
TypeVerb
Rootवि + कृ
Formशतृ (present active participle), Masculine, Accusative, Singular
जयैषिणम्desirous of victory
जयैषिणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootजयैषिन्
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes