Shloka 101
इसी प्रकार शल्यने भी कमलनयन श्रीकृष्णकी ओर दृष्टिपात किया; परंतु वहाँ विजय श्रीकृष्णकी ही हुई। उन्होंने अपने नेत्ररूपी बाणोंसे शल्यको पराजित कर दिया ।।
tathā śalyenāpi kamalanayanaṃ śrīkṛṣṇaṃ prati dṛṣṭipātaḥ kṛtaḥ; kintu tatra jayaḥ śrīkṛṣṇasyaiva babhūva. sa netra-śaraireva śalyaṃ parājigāya. karṇaṃ cāpy ajayad dṛṣṭyā kuntīputro dhanañjayaḥ. athābravīt sūtaputraḥ śalyam ābhāṣya sasmitaṃ— “śalya, satyaṃ vada; yadi kadācit adya raṇabhūmau kuntīputro ’rjunaḥ mām iha hanyāt, tvaṃ asmin saṃgrāme kiṃ kariṣyasi?”
સંજય બોલ્યા—એ જ રીતે શલ્યે પણ કમલનયન શ્રીકૃષ્ણ તરફ નજર કરી; પરંતુ ત્યાં વિજય માત્ર કૃષ્ણનો જ થયો—તેણે નેત્રરૂપ બાણોથી શલ્યને જીત્યો. તેમ જ કુંતીપુત્ર ધનંજયે પણ પોતાની નજરથી કર્ણને પરાજિત કર્યો. ત્યારબાદ સૂતપુત્ર કર્ણ હસતાં હસતાં શલ્યને બોલ્યો—“શલ્ય! સાચું કહો; જો આજે રણભૂમિમાં કુંતીપુત્ર અર્જુન મને અહીં મારી નાખે, તો તમે આ યુદ્ધમાં શું કરશો?”
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how inner resolve and moral-spiritual authority can manifest as victory even without weapons—symbolized by ‘eye-arrows.’ It also foregrounds the ethical demand for truthful counsel in war: Karṇa presses Śalya to speak honestly about his intentions and conduct if Karṇa falls.
Sañjaya describes a tense exchange of looks: Kṛṣṇa’s gaze overpowers Śalya, and Arjuna’s gaze overpowers Karṇa. Immediately after, Karṇa—smiling but probing—questions Śalya about what Śalya will do in the battle if Arjuna kills Karṇa that very day.