Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

भीमसेनं महाबाहुं मार्गणै: समवारयन्‌ । निषंगी, कवची, पाशी, दण्डधार, धनु्ग्रह (धनुग्रह), अलोलुप, शल, सन्ध (सत्यसन्ध), वातवेग और सुवर्चा (सुवर्चस)--ये एक साथ आकर भाईकी मृत्युसे दुःखी हो महाबाहु भीमसेनको अपने बाणोंद्वारा रोकने लगे ।। स वार्यमाणो विशिखै: समन्तात्‌ तैर्महारथै:

sañjaya uvāca |

bhīmasenaṃ mahābāhuṃ mārgaṇaiḥ samavārayan |

niṣaṅgī kavacī pāśī daṇḍadhāro dhanugrahaḥ |

alolupaḥ śalaḥ sandhaḥ satyasandho vātavegaḥ suvarcāś ca—te ekatra samāgatā bhrātṛmaraṇaduḥkhitāḥ mahābāhuṃ bhīmasenaṃ svabāṇair avārayan ||

sa vāryamāṇo viśikhaiḥ samantāt tair mahārathaiḥ |

નિષંગી, કવચી, પાશી, દંડધાર, ધનુગ્રહ, અલોલુપ, શલ, સંધ, સત્યસંધ, વાતવેગ અને સુવર્ચસ—આ બધા એકસાથે આવી ભાઈના મૃત્યુથી દુઃખિત થઈ મહાબાહુ ભીમસેનને બાણોથી અટકાવવા લાગ્યા. તે મહારથીઓના શરોથી ચારે તરફથી ઘેરાઈ ભીમ સર્વ દિશામાં વિરોધમાં પડ્યો.

भीमसेनम्Bhimasena (Bhima)
भीमसेनम्:
Karma
TypeNoun
Rootभीमसेन
FormMasculine, Accusative, Singular
महाबाहुम्mighty-armed
महाबाहुम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमहाबाहु
FormMasculine, Accusative, Singular
मार्गणैःwith arrows
मार्गणैः:
Karana
TypeNoun
Rootमार्गण
FormMasculine, Instrumental, Plural
समवारयन्were restraining / were checking
समवारयन्:
Karta
TypeVerb
Rootसम्+वृ (वारयति)
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
वार्यमाणःbeing restrained / being checked
वार्यमाणः:
Karta
TypeVerb
Rootवृ (वारयति) → वार्यमाण
FormMasculine, Nominative, Singular, Present passive participle (शानच्/मानच्), passive sense
विशिखैःby arrows
विशिखैः:
Karana
TypeNoun
Rootविशिख
FormMasculine, Instrumental, Plural
समन्तात्from all sides / all around
समन्तात्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसमन्त
FormAdverb (ablatival form used adverbially)
तैःby those
तैः:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Instrumental, Plural
महारथैःby the great chariot-warriors
महारथैः:
Karana
TypeNoun
Rootमहारथ
FormMasculine, Instrumental, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
B
Bhīmasena (Bhīma)
N
Niṣaṅgī
K
Kavacī
P
Pāśī
D
Daṇḍadhāra
D
Dhanugraha
A
Alolupa
Ś
Śala
S
Sandha
S
Satyasandha
V
Vātavega
S
Suvarcas
A
arrows (mārgaṇa/viśikha)
G
great chariot-warriors (mahāratha)