Shloka 40

Devanagari script

तस्मिन्‌ हते भ्रातरि चित्रसेने क्रुद्ध: कर्ण: पौरुष॑ दर्शयान: । व्यद्रावयत्‌ पाण्डवानामनीकं प्रत्युध्यातो नकुलेनामितौजा:,अपने भाई चित्रसेनके मारे जानेपर कर्ण क्रोधमें भर गया और अपना पराक्रम दिखाता हुआ पाण्डव-सेनाको खदेड़ने लगा। उस समय अमितबलशाली नकुलने आगे आकर उसका सामना किया

Transliteration

tasmin hate bhrātari citrasene kruddhaḥ karṇaḥ pauruṣaṃ darśayānaḥ | vyadrāvayat pāṇḍavānām anīkaṃ pratyudyāto nakulenāmitaujāḥ ||

Translation

ભાઈ ચિત્રસેન મારાયો ત્યારે કર્ણ ક્રોધથી પ્રજ્વલિત થયો અને પોતાનું પૌરુષ દર્શાવતો પાંડવોની સેનાવ્યૂહને હાંકી કાઢવા લાગ્યો. તે સમયે અમિતબળશાળી નકુલ આગળ આવી તેનો સામનો કરવા ઊભો રહ્યો।

Word by Word

• तस्मिन्: in that (situation/time)
• तस्मिन्: Adhikarana
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine/Neuter, Locative, Singular

• हते: when (he) was slain
• हते: Adhikarana
• Type: Adjective
• Root: हन् (हत)
• Form: Masculine, Locative, Singular

• भ्रातरि: in/with regard to (his) brother
• भ्रातरि: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: भ्रातृ
• Form: Masculine, Locative, Singular

• चित्रसेने: Chitrasena
• चित्रसेने: Adhikarana
• Type: ProperNoun
• Root: चित्रसेन
• Form: Masculine, Locative, Singular

• क्रुद्धः: angered
• क्रुद्धः: Karta
• Type: Adjective
• Root: क्रुध् (क्रुद्ध)
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• कर्णः: Karna
• कर्णः: Karta
• Type: ProperNoun
• Root: कर्ण
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• पौरुषम्: manliness/valor
• पौरुषम्: Karma
• Type: Noun
• Root: पौरुष
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• दर्शयन्: showing
• दर्शयन्: Karta
• Type: Verb
• Root: दृश्
• Form: Present participle (Parasmaipada), Present, Masculine, Nominative, Singular

• व्यद्रावयत्: drove away/put to flight
• व्यद्रावयत्: Karta
• Type: Verb
• Root: द्रु (द्रावयति) with वि-
• Form: Imperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada

• पाण्डवानाम्: of the Pandavas
• पाण्डवानाम्: Shashthi-Sambandha
• Type: ProperNoun
• Root: पाण्डव
• Form: Masculine, Genitive, Plural

• अनीकम्: army/battle-array
• अनीकम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अनीक
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• प्रत्युध्यातः: having advanced/come forward to oppose
• प्रत्युध्यातः: Karta
• Type: Adjective
• Root: उद्-या (उद्यत) with प्रति-
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• नकुलेन: by Nakula
• नकुलेन: Karana
• Type: ProperNoun
• Root: नकुल
• Form: Masculine, Instrumental, Singular

• अमितौजाः: one of immeasurable strength
• अमितौजाः: Karta
• Type: Adjective
• Root: अमित-ओजस्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Karṇa
• Citraseṇa
• Nakula
• Pāṇḍavas