Shloka 206
ते पाणिना कतरेणावकृष्टा- स्तद् ब्रूहि त्वां पृष्छति भीमसेन: । वे उससे इस प्रकार बोले--“दुरात्मन! याद है न वह दिन
te pāṇinā katareṇāvakṛṣṭās tad brūhi tvāṃ pṛcchati bhīmasenaḥ |
સંજય બોલ્યા—ત્યારે ભીમસેને તેને કહ્યું—“તેના વાળ કયા હાથથી ખેંચ્યા હતા? કહો; ભીમસેન તને પૂછે છે અને ઉત્તર માંગે છે. દુરાત્મા, યાદ છે ને તે દિવસ, જ્યારે તું કર્ણ અને દુર્યોધન સાથે આનંદમાં ભરાઈ મને ‘બળદ’ કહીને હાંસ્યો હતો? રાજસૂય યજ્ઞમાં અવભૃથ-સ્નાનથી પવિત્ર થયેલી મહારાણી દ્રૌપદીના વાળ તું કયા હાથથી ખેંચ્યા હતા—કહે!”
संजय उवाच
Educational Q&A
Adharma—especially the humiliation of a protected woman and the violation of honor—creates an inescapable moral liability. The verse frames justice as accountability: the wrongdoer must face the deed, name it, and bear its consequences.
In the midst of the war narrative, Sañjaya reports a pointed challenge: Bhīma demands that the offender identify the very hand used to drag Draupadī’s hair. The question recalls the earlier outrage and turns memory into a direct accusation on the battlefield.