Shloka 26
Adhyāya 8: Saṃprahāra-varṇana and Bhīma–Kṣemadhūrti Dvipa-Yuddha
Combat Description and Elephant Duel
Devanagari script
दुर्योधनस्य वृद्धयर्थ कृत्स्नामुर्वीमथाजयत् | यं लब्ध्वा मागधो राजा सान्त्वमानो5थ सौहदै:
Transliteration
duryodhanasya vṛddhyarthaṃ kṛtsnām urvīm athājayat | yaṃ labdhvā māgadho rājā sāntvamāno 'tha sauhṛdaiḥ ||
Translation
વૈશંપાયન બોલ્યા—દુર્યોધનની વૃદ્ધિ માટે તેણે પછી સમગ્ર પૃથ્વી જીતેલી. તેને પ્રાપ્ત કરીને મગધરાજાએ ત્યારબાદ સૌહાર્દવશ સાંત્વનાના શબ્દો અને મિત્રતાના વર્તનથી તેને પોતાના પક્ષે કરવા પ્રયત્ન કર્યો.
Word by Word
दुर्योधनस्यfor Duryodhana / of Duryodhana
दुर्योधनस्य:
Sampradana
TypeNoun
Rootदुर्योधन
FormMasculine, Genitive, Singular
वृद्धि-अर्थम्for the sake of increase/prosperity
वृद्धि-अर्थम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवृद्धि-अर्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
कृत्स्नाम्entire, whole
कृत्स्नाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootकृत्स्न
FormFeminine, Accusative, Singular
उर्वीम्earth, land
उर्वीम्:
Karma
TypeNoun
Rootउर्वी
FormFeminine, Accusative, Singular
अथthen, and
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
अजयत्conquered
अजयत्:
TypeVerb
Rootजि
FormImperfect (Lan), Third, Singular, Parasmaipada
यम्whom
यम्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Accusative, Singular
लब्ध्वाhaving obtained
लब्ध्वा:
TypeVerb
Rootलभ्
FormAbsolutive (क्त्वा), Parasmaipada
मागधःMagadhan
मागधः:
Karta
TypeAdjective
Rootमागध
FormMasculine, Nominative, Singular
राजाking
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
सान्त्वमानःconciliating, appeasing
सान्त्वमानः:
TypeVerb
Rootसान्त्वमान
FormPresent participle (शतृ), Masculine, Nominative, Singular, Parasmaipada
अथthen, and
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
सौहृदैःwith friendliness / by friendly acts
सौहृदैः:
Karana
TypeNoun
Rootसौहृद
FormNeuter, Instrumental, Plural
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaD
DuryodhanaM
MagadhaK
King of MagadhaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes