Previous Verse
Next Verse

Shloka 65

कर्णनिधनवृत्तान्तनिवेदनम् | Reporting Karṇa’s Fall to Yudhiṣṭhira

पापेभ्यो हि धनं दत्तं दातारमपि पीडयेत्‌ । जहाँतक वश चले, किसी तरह उन लुटेरोंको धन नहीं देना चाहिये; क्योंकि पापियोंको दिया हुआ धन दाताको भी दुःख देता है ।। ६४ $ ।। तस्माद्‌ धर्मार्थमनृतमुक्त्वा नानृतभाग्‌ भवेत्‌,एतच्छुत्वा ब्रूहि पार्थ यदि वध्यो युधिष्ठिर: । अतः धर्मके लिये झूठ बोलनेपर मनुष्य असत्यभाषणके दोषका भागी नहीं होता। अर्जुन! मैं तुम्हारा हित चाहता हूँ, इसलिये आज मैंने अपनी बुद्धि और धर्मके अनुसार संक्षेपसे तुम्हारे लिये यह विधिपूर्वक धर्माधर्मके निर्णयका संकेत बताया है। यह सुनकर अब तुम्हीं बताओ, क्या अब भी राजा युधिष्ठिर तुम्हारे वध्य हैं

pāpebhyo hi dhanaṃ dattaṃ dātāram api pīḍayet | yāvatakaṃ vaśaṃ cale, kathaṃcid api tān luṭerān dhanaṃ na dātavyaṃ; yato hi pāpiṣu dattaṃ dhanaṃ dātāram api duḥkhayati || tasmād dharmārtham anṛtam uktvā nānṛtabhāg bhavet; etac chrutvā brūhi pārtha yadi vadhyo yudhiṣṭhiraḥ ||

વાયુ બોલ્યા—પાપીઓને આપેલું ધન દાતાને પણ પીડે છે. તેથી જેટલું વશ ચાલે તેટલું તે લૂંટારાઓને ધન ન આપવું જોઈએ; કારણ કે પાપીઓને આપેલું ધન દાતાને જ દુઃખ આપે છે. આથી ધર્મ માટે અસત્ય બોલવામાં આવે તો માણસ અસત્યભાષણના દોષનો ભાગી બનતો નથી. આ સાંભળીને કહો, હે પાર્થ—શું યુધિષ્ઠિર હજી પણ વધ્ય છે?

पापेभ्यःfrom/than sinners; from evil (persons)
पापेभ्यः:
Apadana
TypeNoun
Rootपाप
FormNeuter, Ablative, Plural
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
धनम्wealth
धनम्:
Karma
TypeNoun
Rootधन
FormNeuter, Accusative, Singular
दत्तम्given
दत्तम्:
TypeVerb
Rootदा
Formक्त (past passive participle), Neuter, Accusative, Singular
दातारम्the giver/donor
दातारम्:
Karma
TypeNoun
Rootदातृ
FormMasculine, Accusative, Singular
अपिeven/also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
पीडयेत्would afflict/torment
पीडयेत्:
TypeVerb
Rootपीड्
FormVidhi-lin (optative), Potential, 3rd, Singular, Parasmaipada
तस्मात्therefore/from that
तस्मात्:
Apadana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular
धर्मार्थम्for the sake of dharma
धर्मार्थम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootधर्मार्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
अनृतम्untruth/falsehood
अनृतम्:
Karma
TypeNoun
Rootअनृत
FormNeuter, Accusative, Singular
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
TypeVerb
Rootवच्
Formक्त्वा (absolutive/gerund)
not
:
TypeIndeclinable
Root
अनृतभाग्a sharer in the fault of untruth
अनृतभाग्:
Karta
TypeAdjective
Rootअनृतभागिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
भवेत्would be/should become
भवेत्:
TypeVerb
Rootभू
FormVidhi-lin (optative), Potential, 3rd, Singular, Parasmaipada
एतत्this
एतत्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
TypeVerb
Rootश्रु
Formक्त्वा (absolutive/gerund)
ब्रूहिsay/tell
ब्रूहि:
TypeVerb
Rootब्रू
FormLot (imperative), Imperative, 2nd, Singular, Parasmaipada
पार्थO Partha (Arjuna)
पार्थ:
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Vocative, Singular
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
वध्यःto be slain/killable
वध्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootवध्य
FormMasculine, Nominative, Singular
युधिष्ठिरःYudhishthira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Nominative, Singular

वायुदेव उवाच

V
Vāyudeva
A
Arjuna (Pārtha)
Y
Yudhiṣṭhira
P
plunderers/robbers (luṭerāḥ)