Shloka 9

अर्जुनकर्णयोर्युद्धवर्णनम्

Description of the Arjuna–Karṇa Engagement and Counsel to Duryodhana

Devanagari script

ततोथब्रवीदर्जुनो भीमसेन॑ संशप्तका: प्रत्यनीकं स्थिता मे । एतानहत्वाद्य मया न शक्‍्य- मितो<5पयातुं रिपुसड्घगोष्ठात्‌,तब अर्जुनने भीमसेनसे कहा--'भैया! संशप्तकगण मेरे विपक्षमें खड़े हैं। इन्हें मारे बिना आज मैं इस शत्रु-समुदायरूपी गोष्ठसे बाहर नहीं जा सकता”

Translation

ત્યારે અર્જુને ભીમસેનને કહ્યું—“ભાઈ! સંશપ્તકો મારી સામે પ્રતિનીક બની ઊભા છે. તેમને માર્યા વિના આજે હું આ શત્રુસમૂહ-રૂપ ગોષ્ઠમાંથી બહાર જઈ શકતો નથી.”

Word by Word

ततःthen, thereafter

अथthen, now

अब्रवीत्said, spoke

अर्जुनःArjuna

भीमसेनम्Bhimasena (to Bhima)

संशप्तकाःthe Saṁśaptakas (a troop/vow-bound warriors)

प्रति-अनीकम्the opposing front/host (opposite army-division)

स्थिताःstanding, stationed

मेof me, my

एतान्these (men)

अहत्वाwithout killing / not having slain

अद्यtoday

मयाby me

नnot

शक्यम्possible, feasible

इतःfrom here, hence

अपयातुम्to go away, to depart

रिपु-सङ्घ-गोष्ठात्from the assembly/cluster of enemy-hosts

Speaker

भीमसेन उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

War Context

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Meter (Chandas)

Sandhi Notes