Shloka 40
अध्याय ६० — कर्णस्य पाञ्चाल-सोमक-निग्रहः
Karna’s Suppression of the Panchala–Somaka Forces
Devanagari script
स दृष्टवा प्रद्रुतां सेनां धार्तराष्ट्रस्य सूतज: । निवारयामास बलादनुसूृत्य विशाम्पते,प्रजानाथ! दुर्योधनकी सेनाको भागती देख सूतपुत्र कर्णने बलपूर्वक पीछा करके उसे रोका
Transliteration
sa dṛṣṭvā pradrutāṃ senāṃ dhārtarāṣṭrasya sūtajaḥ | nivārayāmāsa balād anusṛtya viśāmpate prajānātha ||
Translation
ધૃતરાષ્ટ્રપુત્રોની સેના ભાગતી જોઈ સૂતપુત્ર કર્ણે તેનો પીછો કરીને બળપૂર્વક તેને રોકી દીધી, હે પ્રજાનાથ।
Word by Word
सःhe (Karna)
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त्वा (absolutive/gerund)
प्रद्रुताम्fleeing, running away
प्रद्रुताम्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्रद्रुत
FormFeminine, Accusative, Singular
सेनाम्army
सेनाम्:
Karma
TypeNoun
Rootसेना
FormFeminine, Accusative, Singular
धार्तराष्ट्रस्यof Dhritarashtra’s (i.e., of the Kaurava)
धार्तराष्ट्रस्य:
TypeNoun
Rootधार्तराष्ट्र
FormMasculine, Genitive, Singular
सूतजःthe charioteer’s son (Karna)
सूतजः:
Karta
TypeNoun
Rootसूतज
FormMasculine, Nominative, Singular
निवारयामासchecked, restrained, stopped
निवारयामास:
TypeVerb
Rootनि-√वृ (वारयति caus.)
FormPerfect (periphrastic), Third, Singular
बलात्by force, forcibly
बलात्:
Karana
TypeNoun
Rootबल
FormNeuter, Ablative, Singular
अनुसृत्यhaving pursued, following after
अनुसृत्य:
TypeVerb
Rootअनु-√सृ
Formक्त्वा/ल्यप् (absolutive/gerund)
विशाम्पतेO lord of the people
विशाम्पते:
TypeNoun
Rootविशाम्पति
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaK
KarṇaD
Dhārtarāṣṭra army (Kaurava forces)D
DhṛtarāṣṭraD
Duryodhana (implied by context of his army)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes