Shloka 42
कर्णवधार्थं धनञ्जयस्य प्रतिज्ञा — Arjuna’s resolve for Karṇa’s defeat
Devanagari script
न हि तत्र पुमान् कश्चनिद् योअर्जुनं प्रत्यविध्यत । पश्यतां तत्र वीराणामहन्यत बल॑ तव,उस समय वहाँ कोई भी ऐसा पुरुष नहीं था, जो अर्जुनपर चोट कर सके। वहाँ सब वीरोंके देखते-देखते आपकी सेनाका वध होने लगा
Transliteration
na hi tatra pumān kaścanid yo 'rjunaṃ pratyavidhyata | paśyatāṃ tatra vīrāṇām ahanyata balaṃ tava ||
Translation
ત્યાં ખરેખર એવો કોઈ પુરુષ ન હતો, જે અર્જુન પર પ્રતિઆઘાત કરી શકે. ત્યાંના વીરો જોતા જોતાં તમારી સેના કાપાતી ગઈ.
Word by Word
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
पुमान्a man
पुमान्:
Karta
TypeNoun
Rootपुमांस्
FormMasculine, Nominative, Singular
कश्चनanyone/any
कश्चन:
Karta
TypePronoun
Rootकश्चन
FormMasculine, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अभूत्was/existed
अभूत्:
TypeVerb
Rootभू
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular, Parasmaipada
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
अर्जुनम्Arjuna
अर्जुनम्:
Karma
TypeNoun
Rootअर्जुन
FormMasculine, Accusative, Singular
प्रतिtowards/against
प्रति:
TypeIndeclinable
Rootप्रति
अविध्यतpierced/struck
अविध्यत:
TypeVerb
Rootव्यध्
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular, Parasmaipada
पश्यताम्of (those) seeing/while (they) watched
पश्यताम्:
TypeVerb
Rootपश्यत् (√पश्)
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural, शतृ (present active participle)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
वीराणाम्of the heroes/warriors
वीराणाम्:
TypeNoun
Rootवीर
FormMasculine, Genitive, Plural
अहन्यतwas slain/was being killed
अहन्यत:
TypeVerb
Rootहन्
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular, Atmanepada (passive sense)
बलम्army/force
बलम्:
Karta
TypeNoun
Rootबल
FormNeuter, Nominative, Singular
तवyour
तव:
TypePronoun
Rootत्वद्
FormGenitive, Singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaA
ArjunaK
Kaurava army (tava bala)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes