Mahabharata — Karna Parva, Shloka 15
धर्मरहस्योपदेशः
Dharma-rahasya Instruction: Vows, Truth, and Non-injury
Devanagari script
शल्य उवाच पश्य कर्ण महाबाहुं संक़ुद्धं पाण्डुनन्दनम् । दीर्घकालार्जित क्रोधं मोक्तुकामं त्वयि ध्रुवम्
Translation
શલ્ય બોલ્યો—કર્ણ! ક્રોધથી ભરાયેલા તે મહાબાહુ પાંડુનંદન ભીમને જો; દીર્ઘકાળથી સંચિત ક્રોધ આજે નિશ્ચયે તારા પર છોડવા તે ઇચ્છે છે.
Word by Word
शल्यःShalya
शल्यः:
Karta
TypeNoun
Rootशल्य
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
पश्यsee, behold
पश्य:
TypeVerb
Rootपश्
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
कर्णO Karna
कर्ण:
TypeNoun
Rootकर्ण
FormMasculine, Vocative, Singular
महाबाहुम्the mighty-armed (one)
महाबाहुम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमहाबाहु
FormMasculine, Accusative, Singular
संकुद्धम्enraged, inflamed with anger
संकुद्धम्:
TypeAdjective
Rootसम्+कुध्
FormMasculine, Accusative, Singular, क्त (past passive participle)
पाण्डुनन्दनम्the son of Pandu (Bhima)
पाण्डुनन्दनम्:
Karma
TypeNoun
Rootपाण्डुनन्दन
FormMasculine, Accusative, Singular
दीर्घकालार्जितम्accumulated over a long time
दीर्घकालार्जितम्:
TypeAdjective
Rootदीर्घकालार्जित
FormMasculine, Accusative, Singular, क्त (past passive participle)
क्रोधम्anger
क्रोधम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्रोध
FormMasculine, Accusative, Singular
मोक्तुकामम्wishing to release/let loose
मोक्तुकामम्:
TypeAdjective
Rootमोक्तुकाम
FormMasculine, Accusative, Singular, तुमुन् (infinitive) + काम (desiderative adjective)
त्वयिupon you, on you
त्वयि:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormLocative, Singular
ध्रुवम्surely, certainly
ध्रुवम्:
TypeIndeclinable
Rootध्रुव
Speaker
शल्य उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes