Shloka 8
कर्णपर्व — द्विचक्रिकी युद्धपरिस्थिति: धृष्टद्युम्न- द्रौणि-संघर्षः तथा अर्जुन-रक्षणम्
Chapter 42
राज्ञश्न धार्तराष्ट्रस्य कार्य सुमहदुद्यतम् । मयि तच्चाहितं शल्य तेन जीवसि मे क्षणम्
sañjaya uvāca |
rājñaś ca dhārtarāṣṭrasya kāryaṃ sumahad udyatam |
mayi tac cāhitaṃ śalya tena jīvasi me kṣaṇam ||
“ધૃતરાષ્ટ્રપુત્ર રાજા દુર્યોધનનું એક અતિ મહાન કાર્ય હવે ઊભું થયું છે અને તેનો સમગ્ર ભાર મારા પર મૂકાયો છે. હે શલ્ય! તેથી—મારા કારણે—તું ક્ષણમાત્ર પણ જીવિત છે।”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how immense political-military responsibilities can be concentrated in a single agent, creating relationships of dependence and coercive leverage—where another’s survival is framed as contingent on one’s own role in a larger cause.
Sañjaya addresses Śalya, stating that a major undertaking for the Kaurava king (Dhārtarāṣṭra’s son, i.e., Duryodhana) has arisen and that its burden has been entrusted to Sañjaya; on that basis he asserts that Śalya remains alive, at least momentarily, because of him.