Shloka 293
राधेय गाण्डिवस्थाजौ तदा नैवं वदिष्यसि । वे साक्षात् इन्द्रके मनमें भी भय उत्पन्न कर सकते हैं। राधापुत्र! जब तुम युद्धस्थलमें वज्रकी गड़गड़ाहटके समान गाण्डीव धनुषका गम्भीर घोष सुनोगे, तब ऐसी बातें नहीं कहोगे
rādheya gāṇḍīvasthājau tadā naivaṁ vadiṣyasi | yaḥ sākṣād indrake manmany api bhayam utpādayituṁ śaknoti | rādheya! yadā tvaṁ yuddhasthale vajragarjanāsamaṁ gāṇḍīvadhanur gāmbhīryaghoṣaṁ śroṣyasi tadā naivam uktavān bhaviṣyasi ||
“રાધેય! ત્યારે તું આવું નહીં બોલે. તે તો સాక్షાત્ ઇન્દ્રના મનમાં પણ ભય ઉપજાવી શકે એવો છે. જ્યારે રણભૂમિમાં વજ્રગર્જના સમાન ગાંડીવ ધનુષ્યનો ગಂಭીર ઘોષ તું સાંભળશે, ત્યારે આવી વાતો નહીં કહેશે.”
शल्य उवाच
Educational Q&A
Śalya warns against overconfidence: true assessment of an opponent’s prowess is part of kṣatriya prudence. Reputation and demonstrated power (symbolized by the Gāṇḍīva’s thunderous sound) should temper boastful speech and cultivate strategic humility.
In Karṇa Parva, Śalya—serving as Karṇa’s charioteer—rebukes Karṇa’s talk by invoking Arjuna’s terrifying martial presence. He says that once Karṇa hears the deep, thunderbolt-like roar of Arjuna’s Gāṇḍīva on the battlefield, Karṇa will stop speaking so dismissively.