Shloka 143
कर्णेन युधिष्ठिरानीकविदारणम् / Karṇa’s Breach of Yudhiṣṭhira’s Battle-Line
Devanagari script
प्रतिज्ञाय ततो देवो देवतानां रिपुक्षयम् । रामं भार्गवमाहूय सो5भ्यभाषत शड्कर:,तब कल्याणकारी महादेवजीने देवताओंके समक्ष उनके शत्रुओंका संहार करनेकी प्रतिज्ञा करके भृगुनन्दन परशुरामको बुलाकर इस प्रकार कहा--
Transliteration
pratijñāya tato devo devatānāṁ ripukṣayam | rāmaṁ bhārgavam āhūya so 'bhyabhāṣata śaṅkaraḥ ||
Translation
ત્યારે શંકરે દેવતાઓની સામે તેમના શત્રુઓના વિનાશની પ્રતિજ્ઞા કરી; પછી ભૃગુનંદન રામ (પરશુરામ)ને બોલાવી આ રીતે કહ્યું.
Word by Word
प्रतिज्ञायhaving vowed / after promising
प्रतिज्ञाय:
Adhikarana
TypeVerb
Rootप्रतिज्ञा (√ज्ञा)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund), कर्तरि
ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः
देवःthe god (Śaṅkara)
देवः:
Karta
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Nominative, Singular
देवतानाम्of the gods
देवतानाम्:
Sampradana
TypeNoun
Rootदेवता
FormFeminine, Genitive, Plural
रिपुक्षयम्destruction of enemies
रिपुक्षयम्:
Karma
TypeNoun
Rootरिपुक्षय
FormMasculine, Accusative, Singular
रामम्Rāma (Paraśurāma)
रामम्:
Karma
TypeNoun
Rootराम
FormMasculine, Accusative, Singular
भार्गवम्the Bhārgava (descendant of Bhṛgu)
भार्गवम्:
Karma
TypeNoun
Rootभार्गव
FormMasculine, Accusative, Singular
आहूयhaving summoned
आहूय:
Adhikarana
TypeVerb
Rootआह्वा (आ + √ह्वा)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund), कर्तरि
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद् (स)
FormMasculine, Nominative, Singular
अभ्यभाषतspoke to / addressed
अभ्यभाषत:
Karta
TypeVerb
Rootअभि + √भाष्
FormImperfect (लङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada
शङ्करःŚaṅkara (Śiva)
शङ्करः:
Karta
TypeNoun
Rootशङ्कर
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
दुर्योधन उवाच
Characters & Entities
द
दुर्योधन (Duryodhana)श
शङ्कर / महादेव (Śaṅkara/Mahādeva/Śiva)द
देवता (the gods)र
राम भार्गव / परशुराम (Rāma Bhārgava/Paraśurāma)भ
भृगु (Bhṛgu)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes