Shloka 51

Karna Reproves Shalya; Brahmin Reports on Bāhlīkas; Shalya’s Universalizing Rebuttal (कर्ण–शल्य संवादः)

Devanagari script

न हि मां समरे सोदुं संशक्तोडग्निं तरुर्यथा । अवश्यं तु मया वाच्यं येन हीनो5स्मि फाल्गुनात्‌,जैसे वृक्ष अग्निका आक्रमण नहीं सह सकता, उसी प्रकार अर्जुनमें ऐसी शक्ति नहीं है कि मेरा वेग सह सकें; परंतु जिस बातमें मैं अर्जुनसे कम हूँ, वह भी मुझे अवश्य ही बता देना उचित है

Translation

જેમ વૃક્ષ અગ્નિના આક્રમણને સહન કરી શકતું નથી, તેમ અર્જુનમાં એવી શક્તિ નથી કે તે મારો વેગ સહન કરી શકે; પરંતુ જે બાબતમાં હું ફાલ્ગુનથી હીન છું, તે પણ મને અવશ્ય કહેવું યોગ્ય છે।

Word by Word

nanot

hiindeed/for

māmme

samarein battle

soḍhumto endure/bear

saṁśaktaḥbeing engaged/locked (in combat)

agniṁfire

taruḥa tree

yathāas/just as

avaśyamcertainly/necessarily

tubut/however

mayāby me

vācyamto be said/should be stated

yenaby which/whereby

hiindeed/for

hīnaḥinferior/deficient

asmiI am

phālgunātfrom Phālguna (Arjuna)

Speaker

कर्ण उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

War Context

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Meter (Chandas)

Sandhi Notes