Shloka 47
सुदीर्घवृत्त वरचन्दनो क्षितौ सुवर्णमुक्तामणिवज्रभूषणौ । भुजौ धरायां पतितौ नृपस्य तौ विचेष्ट तुस्ता क्ष्यहताविवोरगौ,उत्तम, विशाल, गोलाकार, श्रेष्ठ चन्दनसे चर्चित, सुवर्ण, मुक्ता, मणि तथा हीरोंसे विभूषित पाण्ड्यनरेशकी वे दोनों भुजाएँ पृथ्वीपर गिरकर गरुड़के मारे हुए दो सर्पोंके समान छटपटाने लगीं
sañjaya uvāca |
sudīrghavṛtta-varacandanau kṣitau suvarṇamuktāmaṇivajrabhūṣaṇau |
bhujau dharāyāṃ patitau nṛpasya tau viceṣṭataḥ kṣatāhatāv ivoragau ||
સંજય બોલ્યા—ઉત્તમ ચંદનલેપથી લિપ્ત, સોનું, મુક્તા, મણિ અને હીરાથી શોભિત, લાંબી અને સુગોળ એવી રાજાની બંને ભુજાઓ ધરતી પર પડી. પડીને તે ગરુડથી ઘાયલ થયેલા બે સર્પોની જેમ ફફડવા લાગી.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the fragility of worldly glory: even a king’s ornamented, powerful arms—symbols of status and might—become helpless in war. It invites reflection on the ethical and human cost of violence and the impermanence of bodily power and royal splendor.
Sañjaya describes a battlefield scene where the king’s two richly adorned arms have been severed and have fallen to the ground. They twitch and writhe like wounded serpents, emphasizing the gruesome reality of combat and the fall of a royal warrior.