Shloka 45
Adhyāya 18 — Sequential Duels and Formation Pressure
Ulūka–Yuyutsu; Śakuni–Sutasoma; Kṛpa–Dhṛṣṭadyumna; Kṛtavarmā–Śikhaṇḍin
Devanagari script
विपाटितविचित्राश्न रूपचित्रा: कुथास्तथा । भिन्नाश्च बहुधा घण्टा: पतद्धिश्ूर्णिता गजै:,“हाथीकी पीठपर बिछाये जानेवाले कितने ही विचित्र कम्बल फट जानेके कारण विचित्र दशाको पहुँच गये हैं। कटकर गिरे हुए नाना प्रकारके घंटे गिरते हुए हाथियोंसे दबकर चूर-चूर हो गये हैं
Translation
“હાથીની પીઠ પર પાથરવામાં આવતાં રંગબેરંગી કમ્બલો ફાટી જઈને વિકૃત હાલતમાં પહોંચી ગયા છે. અને અનેક પ્રકારની ઘંટડીઓ તૂટી ને નીચે પડી છે; પડતા હાથીઓની નીચે દબાઈને તે ચૂરચૂર થઈ ગઈ છે।”
Word by Word
विपाटितtorn, ripped apart
विपाटित:
TypeAdjective
Rootवि+पट् (धातु) → विपाटित (कृदन्त)
Formfeminine, nominative, plural
विचित्राश्चvariegated; of many kinds (and)
विचित्राश्च:
TypeAdjective
Rootविचित्र (प्रातिपदिक)
Formfeminine, nominative, plural
रूपचित्राःhaving patterned/figured designs
रूपचित्राः:
TypeAdjective
Rootरूपचित्र (प्रातिपदिक)
Formfeminine, nominative, plural
कुथाःblankets, coverings (saddle-cloths)
कुथाः:
Karta
TypeNoun
Rootकुथा (प्रातिपदिक)
Formfeminine, nominative, plural
तथाlikewise, also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
भिन्नाःbroken, split, cut off
भिन्नाः:
TypeAdjective
Rootभिद् (धातु) → भिन्न (कृदन्त)
Formfeminine, nominative, plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
बहुधाin many ways; variously
बहुधा:
TypeIndeclinable
Rootबहुधा (अव्यय)
घण्टाःbells
घण्टाः:
Karta
TypeNoun
Rootघण्टा (प्रातिपदिक)
Formfeminine, nominative, plural
पतद्भिःby (the) falling (ones)
पतद्भिः:
Karana
TypeAdjective
Rootपत् (धातु) → पतत् (शतृ) → पतद्भिः
Formmasculine, instrumental, plural
शूर्णिताःcrushed, pulverized
शूर्णिताः:
TypeAdjective
Rootशृ (धातु) → शूर्णित (कृदन्त)
Formfeminine, nominative, plural
गजैःby elephants
गजैः:
Karana
TypeNoun
Rootगज (प्रातिपदिक)
Formmasculine, instrumental, plural
Speaker
संजय उवाच
Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes