Shloka 6
Adhyāya 17 — गजयुद्ध-वृत्तान्तः, सहदेव-दुःशासन-संघर्षः, नकुल-कर्ण-समागमः
Elephant-battle account; Sahadeva–Duhshasana clash; Nakula–Karna encounter
सुकल्पितं दानवनागसंनिभं महा भ्रनिर्ह्ठादममित्रमर्दनम् । रथाश्वमातड्रगणान् सहस्रश: समास्थितो हन्ति शरैर्नरानपि,उनका हाथी खूब सजाया गया था, वह गजासुरके समान बलशाली, महामेघके समान गर्जना करनेवाला तथा शत्रुओंको रौंद डालनेवाला था। उसपर आरूढ़ होकर दण्डधार अपने बाणोंसे सहस्रों रथों, घोड़ों, मतवाले हाथियों और पैदल मनुष्योंका भी संहार करने लगे
sa ukalpitaṃ dānavanāgasaṃnibhaṃ mahābhraninādama amitrāmardanam | rathāśvamātaṅgagaṇān sahasraśaḥ samāsthito hanti śarair narān api ||
સંજય બોલ્યા—એ હાથી અતિ સુંદર રીતે શણગારેલો હતો; જાણે હાથીઓમાં દાનવ, મહામેઘ સમ ગર્જન કરનાર અને શત્રુઓને ચગદોળી નાખનાર. તેના પર આરુઢ દંડધારી યોદ્ધા પોતાના બાણોથી હજારો રથો, ઘોડાઓ, મદમસ્ત હાથીઓના દળો અને પગદળ સૈનિકોને પણ સંહારવા લાગ્યો।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse primarily functions as vivid battlefield narration rather than explicit moral instruction. Ethically, it underscores the terrifying scale of martial power and the human cost of war, reminding the listener that prowess and splendid armament can become instruments of mass destruction when dharma collapses into fratricidal conflict.
Sañjaya describes a magnificently decorated war-elephant, likened to a demon in strength and to a thundercloud in roar. A staff-bearing warrior mounted on it shoots arrows and slaughters large numbers of enemy forces—chariots, horses, elephant units, and foot-soldiers.