Shloka 9
Chapter 12: Arjuna’s suppression of the Saṃśaptakas and duel with Aśvatthāmā
Drauṇi
रथा रथैरविमथिता मत्ता मन्तैद्विपा द्विपै: सादिन: सादिभिश्लैव तस्मिन् परमसंकुले,धृष्टद्युम्न: कृपेणाथ तस्मिन् वीरवरक्षये । शिखण्डी कृतवर्माणं समासादयदच्युतम् बड़े-बड़े वीरोंका संहार करनेवाले उस संग्राममें धृष्टद्युम्न कृपाचार्यके साथ युद्ध करने लगे और शिखण्डी कभी पीछे न हटनेवाले कृतवर्मासे भिड़ गया
sañjaya uvāca | rathā rathair avimathitā mattā mantair dvipā dvipaiḥ sādinaḥ sādibhiś caiva tasmin paramasaṅkule | dhṛṣṭadyumnaḥ kṛpeṇātha tasmin vīravarakṣaye | śikhaṇḍī kṛtavarmāṇaṃ samāsādayad acyutam ||
સંજય બોલ્યા—તે પરમ સંકુલ યુદ્ધમાં રથો રથો સાથે અથડાઈને ચકનાચૂર થતા હતા, મદમત્ત હાથીઓ મદમત્ત ગજરાજોને જ પાછા ઠેલતા હતા અને અશ્વારોહીઓ અશ્વારોહીઓ સાથે જ ભીડતા હતા. એ મહાવીરક્ષયની વચ્ચે ધૃષ્ટદ્યુમ્ન કૃપાચાર્ય સાથે યુદ્ધ કરવા લાગ્યો; અને અડગ શિખંડી કૃતવર્મા સામે પહોંચી ગયો.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the grim ethical tension of kṣatriya-dharma: even revered elders and famed heroes are drawn into relentless combat, and the battlefield’s chaos magnifies the cost of violence and the weight of duty-bound action.
Sanjaya describes a densely packed, chaotic battle where chariots, elephants, and cavalry collide. In this turmoil, Dhrishtadyumna fights Kripa, while Shikhandi advances to engage Kritavarma.