Shloka 37
स शरीघार्दितो नागो भीमसेनेन संयुगे | गृहरमाणो5पि नातिष्ठद् वातोद्धूत इवाम्बुद:,युद्धस्थलमें भीमसेनके बाणसमूहोंसे पीड़ित हुआ वह गजराज हवाके उड़ाये हुए बादलोंके समान रोकनेपर भी वहाँ रुक न सका ततोअन्यं रथमास्थाय विधिवत्कल्पितं पुनः । केकयानां महत् सैन्यं व्यधमत् सात्यकि: शरै: तत्पश्चात् विधिपूर्वक सजाकर लाये हुए दूसरे रथपर आरूढ़ हो सात्यकि अपने बाणोंद्वारा केकयोंकी विशाल सेनाका संहार करने लगे
sa śarīghārdito nāgo bhīmasenena saṁyuge | gṛhīyamāṇo 'pi nātiṣṭhad vāto'ddhūta ivāmbudaḥ || tato 'nyaṁ ratham āsthāya vidhivat kalpitaṁ punaḥ | kekayānāṁ mahat sainyaṁ vyadhamat sātyakiḥ śaraiḥ ||
સંજય બોલ્યા—યુદ્ધમાં ભીમસેનના બાણસમૂહોથી પીડિત તે ગજરાજ રોકવા છતાં ત્યાં ઊભો રહી શક્યો નહીં; પવનથી હંકાયેલાં વાદળની જેમ તે આગળ જ ધસી ગયો. ત્યારબાદ સાત્યકિએ વિધિપૂર્વક તૈયાર કરાયેલા બીજા રથ પર ચઢીને પોતાના બાણોથી કેકયોની વિશાળ સેના પર પ્રહાર કરી સંહાર શરૂ કર્યો.
संजय उवाच
Educational Q&A
Even in war’s disorder, the text highlights two contrasting truths: uncontrolled momentum (the elephant swept like a wind-driven cloud) and the insistence on disciplined action (Sātyaki remounts a properly prepared chariot). It suggests that duty and procedure are upheld as ethical anchors amid violence.
Bhīma’s arrow volleys panic and drive an elephant-lord so that it cannot be restrained. Immediately after, Sātyaki mounts a newly readied chariot and begins routing the large Kekaya force with his arrows.