Previous Verse
Next Verse

Shloka 45

Adhyāya 10: Śrutakarmā’s Engagements; Prativindhya–Citra Duel; Drauṇi Advances toward Bhīma

तोयपूर्णविषाणैश्नव द्विपखड्गमहर्षभै: । मणिमुक्तायुतै श्चान्यै: पुण्यगन्धैस्तथौषधै:,अभिषेकके लिये सोने तथा मिट्टीके घड़ोंमें अभिमन्त्रित जल रखे गये थे। हाथीके दाँत तथा गैंडे और बैलके सींगोंके बने हुए पात्रोंमें भी पृथक्‌ू-पृथक्‌ जल रखा गया था। उन पात्रोंमें मणि और मोती भी थे। अन्यान्य पवित्र गन्धशाली पदार्थ और औषध भी डाले गये थे। कर्ण गूलरकाठकी बनी हुई चौकीपर, जिसके ऊपर रेशमी कपड़ा बिछा हुआ था, सुखपूर्वक बैठा था। उस अवस्थामें शास्त्रीय विधिके अनुसार पूर्वोक्त सुसंचित सामग्रियोंद्वारा ब्राह्मणों, क्षत्रियों, वैश्यों तथा सम्मानित शूद्रोंने उसका अभिषेक किया और अभिषेक हो जानेपर श्रेष्ठ आसनपर बैठे हुए महामना कर्णकी उन सब लोगोंने स्तुति की

sañjaya uvāca | toyapūrṇaviṣāṇaiś ca nava-dvipakhaḍga-maharṣabhaiḥ | maṇimuktāyutaiś cānyaiḥ puṇyagandhais tathauṣadhaiḥ ||

સંજય બોલ્યો—અભિષેક માટે સોનાના અને માટીના કળશોમાં મંત્રપૂત જળ ભરવામાં આવ્યું; હાથીદાંતના પાત્રોમાં તથા ગેંડા અને મહાબળ વાછરડાં/વૃષભોના શિંગમાંથી બનેલા પાત્રોમાં પણ અલગ અલગ જળ રાખવામાં આવ્યું. તે પાત્રોમાં મણિ-મુક્તા, પવિત્ર સુગંધિત દ્રવ્યો અને ઔષધિઓ પણ ઉમેરવામાં આવી. ત્યારબાદ રાધેય કર્ણ ઉદુમ્બર કાષ્ઠના આસન પર, સૂક્ષ્મ વસ્ત્રથી આચ્છાદિત પીઠ પર, સુખપૂર્વક બેઠો હતો. શાસ્ત્રસંમત વિધિ પ્રમાણે, સુસજ્જ સામગ્રી વડે બ્રાહ્મણો, ક્ષત્રિયો, વૈશ્યો અને માન્ય શૂદ્રોએ તેનો અભિષેક કર્યો; અને અભિષેક પછી ઉત્તમ આસન પર બિરાજમાન તે મહામનસ્વી કર્ણની સૌએ સ્તુતિ કરી।

तोयपूर्णविषाणैःwith water-filled horns
तोयपूर्णविषाणैः:
Karana
TypeNoun
Rootतोयपूर्णविषाण
FormNeuter, Instrumental, Plural
नवnew
नव:
TypeAdjective
Rootनव
FormMasculine, Nominative, Singular
द्विपखड्गमहर्षभैःwith (vessels made of) elephant-tusk, rhinoceros-horn, and great bull-horns
द्विपखड्गमहर्षभैः:
Karana
TypeNoun
Rootद्विपखड्गमहर्षभ
FormMasculine, Instrumental, Plural
मणिमुक्तायुतैःtogether with gems and pearls
मणिमुक्तायुतैः:
Karana
TypeAdjective
Rootमणिमुक्तायुत
FormMasculine, Instrumental, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
अन्यैःwith other (items)
अन्यैः:
Karana
TypeAdjective
Rootअन्य
FormMasculine, Instrumental, Plural
पुण्यगन्धैःwith auspicious fragrances
पुण्यगन्धैः:
Karana
TypeNoun
Rootपुण्यगन्ध
FormMasculine, Instrumental, Plural
तथाlikewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
औषधैःwith medicinal herbs
औषधैः:
Karana
TypeNoun
Rootऔषध
FormFeminine, Instrumental, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
K
Karṇa
C
consecration water (abhiṣeka-toya)
V
vessels made of elephant ivory (tusks)
V
vessels made of rhinoceros horn
V
vessels made of bull horn
G
gems (maṇi)
P
pearls (muktā)
F
fragrant sacred substances (puṇyagandha)
M
medicinal herbs (auṣadhi)