Shloka 84
भीष्मशिबिरगमनम् — Duryodhana’s Visit to Bhīṣma’s Camp and the Command Appeal
Devanagari script
मुक्तकेशा विकवचा विरथाश्कछिन्नकार्मुका: । बाहुभि: समयुध्यन्त समवेता: परस्परम्,कवच, रथ और धनुषके नष्ट हो जानेपर बाल बिखेरे हुए बहुतेरे योद्धा परस्पर भिड़कर भुजाओंद्वारा मल्लयुद्ध करने लगे
Transliteration
muktakeśā vikavacā virathāś chinnakārmukāḥ | bāhubhiḥ samayudhyanta samavetāḥ parasparam ||
Translation
કવચ ઊતર્યા, રથ ગુમાયા અને ધનુષ તૂટી ગયા પછી, વાળ છૂટા પડેલા અનેક યોદ્ધાઓ પરસ્પર ભીડીને ભુજાબળે મલ્લયુદ્ધ કરવા લાગ્યા.
Word by Word
मुक्तकेशाःhaving loosened/dishevelled hair
मुक्तकेशाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमुक्तकेश
FormMasculine, Nominative, Plural
विकवचाःwithout armour / with armour lost
विकवचाः:
Karta
TypeAdjective
Rootविकवच
FormMasculine, Nominative, Plural
विरथाःwithout chariots / dismounted
विरथाः:
Karta
TypeAdjective
Rootविरथ
FormMasculine, Nominative, Plural
छिन्नकार्मुकाःwhose bows are cut/broken
छिन्नकार्मुकाः:
Karta
TypeAdjective
Rootछिन्नकार्मुक
FormMasculine, Nominative, Plural
बाहुभिःwith (their) arms
बाहुभिः:
Karana
TypeNoun
Rootबाहु
FormMasculine, Instrumental, Plural
समयुध्यन्तthey fought
समयुध्यन्त:
TypeVerb
Rootयुध्
FormImperfect (Lan), Third, Plural, Atmanepada
समवेताःassembled / gathered together
समवेताः:
Karta
TypeAdjective
Rootसमवेत
FormMasculine, Nominative, Plural
परस्परम्mutually / with one another
परस्परम्:
TypeIndeclinable
Rootपरस्पर
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaW
warriors (yoddhāḥ)A
armour (kavaca)C
chariot (ratha)B
bow (kārmuka)A
arms (bāhu)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes