Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

भीष्मशिबिरगमनम् — Duryodhana’s Visit to Bhīṣma’s Camp and the Command Appeal

ततः काम्बोजमुख्यानां नदीजानां च वाजिनाम्‌ | आरट्टानां महीजानां सिन्धुजानां च सर्वश:,तत्पश्चात्‌ काम्बोज देशके अच्छे घोड़े, दरियाई घोड़े, मही, स्विन्धु, वनायु, आरट्ट तथा पर्वतीय प्रान्तोंमें होनेवाले सुन्दर घोड़े--इन सबकी बहुत बड़ी सेनाके द्वारा सब ओरसे घिरा हुआ शत्रुओंको संताप देनेवाला पाण्डुनन्दन अर्जुनका बलवान पुत्र इरावान्‌ हर्षमें भरकर रणभूमिमें कौरवोंकी उस सेनापर चढ़ आया। उसके साथ तित्तिर प्रदेशके शीघ्रगामी घोड़े भी मौजूद थे, जो वायुके समान वेगशाली थे। वे सब-के-सब सोनेके आभूषणोंसे विभूषित थे। उनके शरीरोंमें कवच बँधे हुए थे और उन्हें सुन्दर साज-बाजसे सजाया गया था। वे सभी घोड़े अच्छी जातिके तथा वायुके तुल्य शीघ्रगामी थे

tataḥ kāmbojamukhyānāṁ nadījānāṁ ca vājinām | ārāṭṭānāṁ mahījānāṁ sindhujānāṁ ca sarvaśaḥ ||

પછી સર્વ દિશાઓમાંથી અનેક પ્રસિદ્ધ જાતિના ઘોડા દેખાયા—કામ્બોજ દેશના શ્રેષ્ઠ, નદીજાત, આરાટ્ટ દેશના, મેદાની પ્રદેશમાં પાળેલા તથા સિંધુ દેશના ઘોડા।

ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात् अव्यय)
FormAvyaya
काम्बोजमुख्यानाम्of those headed by the Kambojas
काम्बोजमुख्यानाम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootकाम्बोजमुख्य (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
नदीजानाम्of river-born (from river regions)
नदीजानाम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootनदीज (प्रातिपदिक; नदी + ज)
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
FormAvyaya
वाजिनाम्of horses
वाजिनाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवाजिन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Plural
आरट्टानाम्of the Arattas
आरट्टानाम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootआरट्ट (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
महीजानाम्earth-born / land-bred
महीजानाम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootमहीज (प्रातिपदिक; मही + ज)
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
सिन्धुजानाम्Sindhu-born (from the Indus region)
सिन्धुजानाम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसिन्धुज (प्रातिपदिक; सिन्धु + ज)
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
FormAvyaya
सर्वशःon all sides, entirely
सर्वशः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसर्वशः (अव्यय; सर्व + शस्)
FormAvyaya

संजय उवाच

S
Sañjaya
K
Kāmboja
S
Sindhu (Indus region)
Ā
Ārāṭṭa
V
vājin (horses/steeds)