Shloka 39
Bhagadattā’s Deployment Against Ghaṭotkaca; Elephant-Corps Escalation
Devanagari script
एतच्छुत्वा वचः क्रूरं पिता देवव्रतस्तव । दुर्योधनमिदं वाक्यमब्रवीत् साश्रुलोचन:,यह क्रूरतापूर्ण वचन सुनकर आपके ताऊ भीष्म अपने नेत्रोंसे आँसू बहाते हुए वहाँ दुर्योधनसे इस प्रकार बोले--
Transliteration
etac chrutvā vacaḥ krūraṁ pitā devavratas tava | duryodhanam idaṁ vākyam abravīt sāśrulocanaḥ ||
Translation
આ ક્રૂર વચન સાંભળી તમારા પિતામહ દેવવ્રત (ભીષ્મ) આંસુભરી આંખો સાથે દુર્યોધનને આ રીતે બોલ્યા।
Word by Word
एतत्this (thing)
एतत्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वा (absolutive), Parasmaipada (usage-neutral)
वचःspeech/words
वचः:
Karma
TypeNoun
Rootवचस्
FormNeuter, Accusative, Singular
क्रूरम्cruel/harsh
क्रूरम्:
TypeAdjective
Rootक्रूर
FormNeuter, Accusative, Singular
पिताfather/elder (here: Bhishma as elder)
पिता:
Karta
TypeNoun
Rootपितृ
FormMasculine, Nominative, Singular
देवव्रतःDevavrata (Bhishma)
देवव्रतः:
Karta
TypeProperNoun
Rootदेवव्रत
FormMasculine, Nominative, Singular
तवof you/your
तव:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
दुर्योधनम्Duryodhana
दुर्योधनम्:
Karma
TypeProperNoun
Rootदुर्योधन
FormMasculine, Accusative, Singular
इदम्this
इदम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदं (इदम्)
FormNeuter, Accusative, Singular
वाक्यम्statement/speech
वाक्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाक्य
FormNeuter, Accusative, Singular
अब्रवीत्said/spoke
अब्रवीत्:
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
FormImperfect (लङ्), Third, Singular, Parasmaipada
सhe
स:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
अश्रु-लोचनःwith tearful eyes
अश्रु-लोचनः:
TypeAdjective
Rootअश्रुलोचन
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaD
Devavrata (Bhīṣma)D
DuryodhanaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes