Shloka 3
अध्याय ८८ — घटोत्कच-दुर्योधनयुद्धवर्णनम्
Ghaṭotkaca–Duryodhana Engagement
निपेतुराजौ रुधिरप्रदिग्धा- स्ते ताडिता: शक्रसुतेन राजन् | विभिन्नगात्रा: पतितोत्तमाड़ा गतासवश्शकछिन्नतनुत्रकाया:,राजन! इन्द्रपुत्र अर्जुनके द्वारा ताड़ित होकर वे सभी नरेश खूनसे लथपथ हो युद्धभूमिमें गिर पड़े। उनके अंग छिन्न-भिन्न हो गये थे, मस्तक कटकर दूर जा गिरे थे, कवच और शरीरके टुकड़े-टुकड़े हो गये थे और इस अवस्थामें पहुँचकर उन्हें अपने प्राण खो देने पड़े थे
sañjaya uvāca |
nipetur ājau rudhira-pradigdhās te tāḍitāḥ śakra-sutena rājan |
vibhinnagātrāḥ patitottamāṅgā gatāsavaś chinna-tanūtra-kāyāḥ ||
સંજય બોલ્યો—રાજન! શક્રપુત્ર અર્જુનના પ્રહારથી રક્તમાં લથપથ થયેલા તે બધા રાજાઓ યુદ્ધભૂમિ પર પડી ગયા. તેમના અંગો છિન્નભિન્ન થયા, મસ્તકો કપાઈ દૂર જઈ પડ્યા; કવચ અને શરીર ટુકડા ટુકડા થઈ ગયા, અને એ હાલતમાં તેમણે પ્રાણ ત્યાગ્યા.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the grim reality and moral weight of warfare: even kings, symbols of power and prestige, become equal before death. It implicitly urges reflection on the cost of conflict and the seriousness with which kṣatriya-dharma (the warrior duty) must be undertaken, since its consequences are irreversible.
Sañjaya reports to King Dhṛtarāṣṭra that Arjuna (called Śakra’s son) has struck down many rulers in battle. They fall bloodied on the field, dismembered and beheaded, their armor and bodies cut apart, and they die there.