Shloka 34

Adhyāya 78 — Bhīṣma’s Advance, Duryodhana’s Rally, and Concurrent Duels (भीष्मस्याभ्युद्यमः, दुर्योधनस्योत्साहवचनम्, विविधयुद्धवर्णनम्)

Devanagari script

तथैव तावकं सैन्यं भीमार्जुनपरिक्षतम्‌ । मुहाते तत्र तत्रेव समदेव वराड़ना,इसी प्रकार भीम और अर्जुनके बाणोंसे क्षत-विक्षत हुई आपकी सेना मतवाली स्त्रीकी भाँति जहाँ-तहाँ मूर्च्छित होने लगी

Transliteration

tathaiva tāvakaṃ sainyaṃ bhīmārjunaparikṣatam | muhūte tatra tatraiva samadeva varāṅganā ||

Translation

એ જ રીતે ભીમ અને અર્જુનના બાણોથી ઘાયલ થયેલી તમારી સેના થોડા જ સમયમાં અહીં-ત્યાં મૂર્છિત થવા લાગી—જેમ મદમાં વ્યાકુળ સ્ત્રી।

Word by Word

तथाthus, in the same way

एवindeed, just

तावकम्your (belonging to you)

सैन्यम्army

भीम-अर्जुन-परिक्षतम्wounded by Bhima and Arjuna

मुह्यतेbecomes bewildered / swoons

तत्रthere

तत्रhere and there (repeated: in various places)

इवlike, as if

समदेवas if intoxicated / in a drunken manner (reading uncertain)

वराङ्गनाa woman (fair-limbed woman)

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

Bhīma

Arjuna

Kaurava army (tāvakaṃ sainyam)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes