Shloka 21
भीष्मस्य मण्डलव्यूहः — Bhīṣma’s Maṇḍala Battle-Formation and the Opening Engagements
Devanagari script
तैस्तु मुक्तान् शरान् घोरान् यमदण्डाशनिप्रभान् । असम्प्राप्तानसम्भ्रान्तश्चिच्छेदाशु महारथ:
Translation
તેમણે છોડેલા યમદંડ અને વજ્ર સમા તેજસ્વી ભયંકર બાણો પોતાના સુધી પહોંચે તે પહેલાં જ, મહારથી ભૂરિશ્રવાસે નિર્ભય રહી તત્કાળ કાપી પાડી દીધા.
Word by Word
तैःby them
तैः:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
मुक्तान्released/shot
मुक्तान्:
Karma
TypeAdjective
Rootमुक्त (मुच्)
FormMasculine, Accusative, Plural
शरान्arrows
शरान्:
Karma
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Accusative, Plural
घोरान्terrible
घोरान्:
Karma
TypeAdjective
Rootघोर
FormMasculine, Accusative, Plural
यमदण्डाशनिप्रभान्having the radiance like Yama's staff and a thunderbolt
यमदण्डाशनिप्रभान्:
Karma
TypeAdjective
Rootयम-दण्ड + अशनि-प्रभ
FormMasculine, Accusative, Plural
असम्प्राप्तान्not yet reached (him)
असम्प्राप्तान्:
Karma
TypeAdjective
Rootअ-सम्प्राप्त (सम्+प्र+आप्)
FormMasculine, Accusative, Plural
असम्भ्रान्तःunagitated, without confusion
असम्भ्रान्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootअ-सम्भ्रान्त (सम्+भ्रम्)
FormMasculine, Nominative, Singular
चिच्छेदcut (them) down
चिच्छेद:
TypeVerb
Rootछिद्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
आशुquickly
आशु:
TypeIndeclinable
Rootआशु
महारथःthe great chariot-warrior
महारथः:
Karta
TypeNoun
Rootमहारथ
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes